Zirklerite

Wzór chemiczny: (Fe<sup>2+</sup>,Mg)<sub>9</sub>Al<sub>4</sub>Cl<sub>18</sub>(OH)<sub>12</sub>·14H<sub>2</sub>O

Zirkleryt to bardzo rzadki, uwodniony chlorek żelaza, magnezu i glinu, tworzący włókniste lub ziemiste skupienia o żółtawobiałej barwie.

## Charakterystyka Zirkleryt jest minerałem z grupy halogenków, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony chlorek żelaza, magnezu i glinu. Występuje niezwykle rzadko, zwykle w formie bardzo drobnych, włóknistych agregatów lub mas ziemistych. Jego krucha i delikatna natura sprawia, że dobrze wykształcone kryształy nie są znane. Zazwyczaj tworzy powłoki i żyłki w obrębie skał solnych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się bardzo niską twardością, wynoszącą około 1 w skali Mohsa, co oznacza, że jest niezwykle miękki i można go zarysować paznokciem. Ma jedwabisty połysk, a jego przezroczystość waha się od przeświecającej do nieprzezroczystej. Jest lekki, o gęstości około 1,96 g/cm³. ## Barwy i odmiany Zirkleryt występuje w odcieniach od żółtawobiałego do woskowożółtego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Ferdinanda Zirkela (1838-1912), niemieckiego geologa i petrologa, profesora mineralogii na Uniwersytecie w Lipsku. Został on opisany po raz pierwszy w 1928 roku na podstawie materiału znalezionego w Niemczech.

Właściwości

Twardość Mohsa
1
Połysk
Jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.96
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Zirkleryt można rozpoznać po jego wyjątkowej miękkości (twardość 1), jedwabistym połysku, włóknistej lub ziemistej formie występowania oraz żółtawobiałej barwie. Charakterystyczne jest również jego występowanie w paragenezie ze skałami solnymi. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami solnymi o podobnym wyglądzie, takimi jak karnalit czy bischofit. Odróżnienie wymaga zwykle zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na rzadkość i brak wyraźnych cech makroskopowych. ## Formy kryształów Zirkleryt tworzy skupienia włókniste, promieniste agregaty lub masy ziemiste. Nie zaobserwowano go w formie dobrze wykształconych, pojedynczych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w wyniku przeobrażenia innych minerałów w obrębie złóż soli kamiennej (ewaporatów). Tworzy się w środowisku bogatym w chlorki, w warunkach niskiej temperatury. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak halit, sylwin, karnalit, bischofit, kizeryt oraz rinneit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału znajdują się w Niemczech, w obrębie cechsztyńskich wysadów solnych, np. w kopalniach soli potasowej w Dolnej Saksonii (kopalnia Riedel w Hänigsen) i Saksonii-Anhalt (kopalnia Leopoldshall w Staßfurcie).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu zirklerytu ocenia się przede wszystkim na podstawie obfitości materiału i jego czystości. Ponieważ minerał ten nie tworzy estetycznych kryształów, najbardziej cenione są bogate skupienia włókniste lub powłoki na matrycy skalnej, wyraźnie kontrastujące z towarzyszącymi minerałami (np. z halitem). Ważna jest również dokładna dokumentacja lokalizacji. ## Popularne stanowiska Niemieckie kopalnie soli w rejonie Hanoweru i Staßfurtu są źródłem najlepszych znanych okazów i stanowią klasyczne lokalizacje dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną miękkość i potencjalną rozpuszczalność w wodzie, zirklerytu nie należy czyścić na mokro. Najbezpieczniejszą metodą jest delikatne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest higroskopijny i może absorbować wilgoć z powietrza, co prowadzi do jego degradacji. Należy go chronić przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Okazy zirklerytu muszą być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w szczelnym pojemniku (np. typu "membrane box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (silikażelu). Należy go trzymać z dala od innych minerałów, aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej