Abellaite

Wzór chemiczny: NaPb<sup>2+</sup><sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>(OH)

Abellait to ekstremalnie rzadki minerał z grupy węglanów, tworzący drobne, białe, heksagonalne kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Abellait jest uwodnionym węglanem sodu i ołowiu. Występuje w postaci bardzo małych, cienkich, heksagonalnych kryształów w formie blaszek lub tabliczek. Kryształy te rzadko przekraczają 0,01 mm średnicy i zazwyczaj tworzą kuliste lub półkuliste agregaty o promienistej budowie wewnętrznej, osiągające do 0,03 mm. Poszczególne kryształy są bezbarwne do białych, a ich skupienia mają wygląd białych, porcelanowych kuleczek. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się wyraźnie perłowym połyskiem na powierzchniach podstawy kryształów ({0001}) i szklistym na pozostałych ścianach. Jest przeświecający. Z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości, jego twardość w skali Mohsa nie została określona. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 6,09 g/cm³. ## Barwy i odmiany Abellait jest minerałem o jednolitym zabarwieniu - występuje wyłącznie w kolorze białym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2015 roku. Jego nazwa honoruje Joana Abellę i Creusa (ur. 1968), katalońskiego gemmologa i kolekcjonera minerałów, który znalazł pierwsze próbki tego minerału. Odkrycia dokonano w kopalni Eureka w Castell-estaó, w gminie La Torre de Cabdella (Lleida, Katalonia, Hiszpania). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, abellait nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w specjalistycznych kolekcjach minerałów rzadkich i mikromontów.

Właściwości

Połysk
Pearly
Rysa
White
Gęstość
6.09
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja abellaitu na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwa i wymaga zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS). W warunkach kolekcjonerskich jedyną wskazówką jest jego wygląd (białe, kuliste agregaty o perłowym połysku) w połączeniu z pochodzeniem z jedynej znanej lokalizacji. ## Odróżnianie od podobnych Abellait może być mylony z innymi wtórnymi minerałami ołowiu o białej barwie, takimi jak cerusyt czy hydrocerusyt, które często z nim współwystępują. Od cerusytu odróżnia go heksagonalna forma kryształów (cerusyt krystalizuje w układzie rombowym), a od hydrocerusytu subtelne różnice w składzie chemicznym, wymagające analizy do potwierdzenia. ## Formy kryształów Kryształy abellaitu mają postać cienkich, sześciobocznych tabliczek. Najczęściej występują w formie promienistych, kulistych lub półkulistych agregatów, przypominających małe rozety lub jeżowce.

Środowisko występowania

## Geneza Abellait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż kruszców. Formuje się w wyniku reakcji bogatych w sód roztworów z innymi wtórnymi minerałami ołowiu w obecności dwutlenku węgla. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów wtórnych strefy utleniania. Najczęściej spotykany jest z cerusytem, hydrocerusytem, goethytem, malachitem i azurytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania abellaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Eureka w Castell-estaó, w prowincji Lleida w Katalonii (Hiszpania).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów abellaitu, będącego typowym mikrominerałem, ocenia się na podstawie innych kryteriów niż w przypadku okazów makroskopowych. Najwyżej cenione są próbki z wyraźnie uformowanymi, ostrymi kryształami zgrupowanymi w estetyczne, kuliste agregaty. Ważna jest również obfitość minerału na matrycy skalnej oraz kontrastujące, atrakcyjne wizualnie minerały towarzyszące. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich abellaitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Eureka w Hiszpanii. Okazy z tego miejsca są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich oraz systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy abellaitu są niezwykle delikatne i małe. Czyszczenie jest wysoce niewskazane. W razie konieczności można użyć miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej do bardzo ostrożnego usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na kwasy, które powodują jego gwałtowny rozkład z wydzieleniem dwutlenku węgla. Należy unikać wstrząsów, tarcia oraz czyszczenia ultradźwiękowego. Jako minerał zawierający ołów, może być toksyczny w przypadku połknięcia lub wdychania pyłu - należy zachować ostrożność podczas obsługi. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w specjalistycznym pudełku do mikromontów, które chroni go przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i bezpośrednim kontaktem. Należy przechowywać w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od źródeł wibracji.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej