Abenakiite-(Ce)

Wzór chemiczny: Na<sub>26</sub>Ce<sup>3+</sup><sub>6</sub>(SiO<sub>3</sub>)<sub>6</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>6</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>6</sub>(S<sup>4+</sup>O<sub>2</sub>)O

Abenakiit-(Ce) to niezwykle rzadki minerał z grupy cyklokrzemianów, znajdowany wyłącznie w Mont Saint-Hilaire w Kanadzie, wyróżniający się bardzo złożonym składem chemicznym.

## Charakterystyka Abenakiit-(Ce) jest bardzo złożonym krzemianem, fosforanem i węglanem sodu i ceru. Tworzy niewielkie, tabliczkowe kryształy o zarysie trygonalnym lub występuje w formie skupień ziarnistych i rozetowych. Zazwyczaj ma barwę od blado- do średniobrązowej. Jest minerałem kruchym, a jego okazy są niemal zawsze mikroskopijnej wielkości, rzadko przekraczając kilka milimetrów. ## Właściwości fizyczne Twardość abenakiitu-(Ce) w skali Mohsa wynosi 4-5. Ma połysk szklisty i jest przeświecający. Gęstość minerału to około 3,21 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. ## Barwy i odmiany Jedyną znaną barwą tego minerału jest brązowa w różnych odcieniach, najczęściej blada. Nie wyróżnia się żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1994 roku przez George'a Y. Chao, Josepha A. Mandarino i Joela D. Grice'a. Jego nazwa honoruje Abenaków, rdzenną ludność zamieszkującą tereny, na których dokonano odkrycia. Przyrostek "-(Ce)" wskazuje, że cer jest dominującym pierwiastkiem ziem rzadkich w jego strukturze. Miejscem typowym jest kamieniołom Poudrette w Mont Saint-Hilaire, Quebec, Kanada. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, abenakiit-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cenionym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.21
Łupliwość
None
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Prawidłowa identyfikacja abenakiitu-(Ce) jest niezwykle trudna i niemal zawsze wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza rentgenowska (EDS). Wstępną wskazówką może być jego unikalna lokalizacja, brązowa barwa, tabliczkowy pokrój kryształów oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi. ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie może być mylony z innymi brązowymi minerałami z Mont Saint-Hilaire, takimi jak eudialit, steacyit czy catapleiit. Odróżnienie na podstawie cech zewnętrznych jest praktycznie niemożliwe bez specjalistycznego sprzętu. Różni się od nich właściwościami chemicznymi i strukturą krystaliczną. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj niewielkie, płaskie i tabliczkowe, o sześciobocznym lub trygonalnym zarysie. Często tworzą agregaty w formie rozet lub nieregularnych skupień ziarnistych.

Środowisko występowania

## Geneza Abenakiit-(Ce) powstaje w późnych stadiach krystalizacji w pegmatytach i ksenolitach sodalitowych, które znajdują się w obrębie intruzji nefelinowych syenitów w kompleksie alkalicznym Mont Saint-Hilaire. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z bogatym zespołem minerałów alkalicznych. Do najczęstszych asocjacji należą egiryn, nefelin, eudialit, serandyt, steacyit, manganoneptunit oraz polylitionit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania abenakiitu-(Ce) na świecie jest kamieniołom Poudrette, położony na wzgórzu Mont Saint-Hilaire w regionie Montérégie, w prowincji Quebec w Kanadzie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej wartościowe są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami, nawet jeśli są one mikroskopijnej wielkości. Wysoko cenione są również bogate skupienia minerału na matrycy skalnej oraz estetyczne kompozycje z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane i cenione przez kolekcjonerów okazy abenakiitu-(Ce) pochodzą z jednego miejsca - kamieniołomu Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Jest to jedyne źródło tego minerału na świecie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na możliwą reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z roztworami chemicznymi. ## Czego unikać Minerał jest rozpuszczalny w kwasach. Należy chronić go przed wszelkimi chemikaliami, myjkami ultradźwiękowymi, wysoką temperaturą oraz wstrząsami i uderzeniami ze względu na jego kruchość. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i kurzu. Najbezpieczniejszym sposobem jest umieszczenie minerału w zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni go przed uszkodzeniami mechanicznymi i zagubieniem.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej