Abhurite

Wzór chemiczny: Sn<sup>2+</sup><sub>21</sub>O<sub>6</sub>(OH)<sub>14</sub>Cl<sub>16</sub>

Abhurit to bardzo rzadki minerał cyny, tworzący charakterystyczne, heksagonalne kryształy w wyniku korozji metalicznej cyny w słonej wodzie.

## Charakterystyka Abhurit jest rzadkim, wtórnym minerałem cyny, należącym do grupy tlenohalogenków. Tworzy charakterystyczne, dobrze wykształcone, sześcioboczne kryształy o pokroju tabliczkowym lub płytkowym. Zazwyczaj występują one w formie niewielkich, nachodzących na siebie łusek, tworząc druzy i naskorupienia. Kryształy są najczęściej przezroczyste do przeświecających, o silnym, niemal diamentowym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest niezwykle miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Mimo swojej miękkości, charakteryzuje się stosunkowo dużą gęstością, wynoszącą około 4,35 g/cm³, co jest efektem wysokiej zawartości cyny. Posiada doskonałą, jednokierunkową łupliwość, równoległą do podstawy heksagonalnych kryształów. ## Barwy i odmiany Abhurit występuje w odcieniach od bladożółtego, przez miodowożółty, aż po żółtobrązowy. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia – wraku statku SS Carnatic, który zatonął w 1869 roku w pobliżu rafy Sharm Abhur na Morzu Czerwonym, u wybrzeży Arabii Saudyjskiej. Abhurit został zidentyfikowany na sztabach cyny pochodzących z ładunku statku. Opisano go jako nowy gatunek mineralny w 1985 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i specyficzne warunki powstawania, abhurit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Adamantynowy do żywicznego
Rysa
Biała
Gęstość
4.35
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszymi cechami diagnostycznymi abhuritu są jego charakterystyczny sześcioboczny pokrój kryształów, bladożółta barwa, adamantynowy połysk, ekstremalna miękkość (twardość 2 w skali Mohsa) oraz doskonała łupliwość. Kluczowy jest również kontekst występowania – niemal wyłącznie na korodującej, metalicznej cynie pochodzącej z wraków statków. ## Odróżnianie od podobnych Abhurit bywa mylony z piromorfitem lub mimetezytem ze względu na podobny heksagonalny pokrój i żółtawą barwę. Można go jednak łatwo odróżnić po znacznie niższej twardości – zarówno piromorfit, jak i mimetezyt są wyraźnie twardsze (3.5-4). Wulfenit, choć bywa tabliczkowy, również jest twardszy i ma inny skład chemiczny. ## Formy kryształów Kryształy abhuritu mają formę cienkich lub grubych tabliczek o zarysie heksagonalnym. Często tworzą wachlarzowate lub rozetowe skupienia, a także gęste naskorupienia złożone z drobnych, nachodzących na siebie łusek.

Środowisko występowania

## Geneza Abhurit jest minerałem wtórnym, powstającym w bardzo specyficznych warunkach. Tworzy się w wyniku reakcji metalicznej cyny ze słoną, bogatą w chlorki wodą morską. Jest to zatem produkt korozji cyny w środowisku podmorskim. Jego powstawanie jest związane z działalnością człowieka (wraki statków), choć sam proces jest naturalny. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje bezpośrednio na powierzchni metalicznej cyny, którą zastępuje. Najczęściej towarzyszą mu inne, prostsze produkty korozji cyny, takie jak romarchyt (SnO) i kasyteryt (SnO₂). ## Lokalizacje Stanowisko typowe to wrak statku SS Carnatic na Morzu Czerwonym u wybrzeży Arabii Saudyjskiej. Abhurit został również zidentyfikowany na sztabach cyny z innych historycznych wraków, między innymi u wybrzeży Kornwalii w Wielkiej Brytanii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów abhuritu zależy od kilku czynników. Najwyżej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, ostrymi kryształami o jak największej średnicy. Ważna jest również intensywność i czystość barwy oraz bogactwo naskorupienia na matrycy (fragmencie sztaby cyny). Estetyczne, rozetowe skupienia kryształów są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej – wraku SS Carnatic. Materiał z tego miejsca jest uważany za klasyczny dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Abhurit jest minerałem niezwykle delikatnym i miękkim. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub ostrożnie zdmuchiwać go strumieniem powietrza z bezpiecznej odległości. Absolutnie unikać mycia w wodzie i stosowania jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Należy chronić okazy przed jakimkolwiek kontaktem fizycznym, uderzeniami i tarciem, które mogą spowodować porysowanie lub całkowite zniszczenie kryształów. Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów i innych chemikaliów. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury i wilgotności. ## Przechowywanie Okazy abhuritu najlepiej przechowywać w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu „micromount”, które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Nie należy wystawiać go na bezpośrednie działanie światła słonecznego.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej