Zincrosasite

Wzór chemiczny: (Zn²⁺,Cu²⁺)₂(CO₃)(OH)₂

Cynkrozasyt to cynkowy analog rozasytu, tworzący charakterystyczne, kuliste agregaty o intensywnie niebieskiej lub zielononiebieskiej barwie.

## Charakterystyka Cynkrozasyt jest minerałem z grupy węglanów, będącym cynkowym analogiem rozasytu. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego (cynk) i podobieństwa do rozasytu. Zazwyczaj występuje w postaci niewielkich, kulistych lub półkulistych agregatów o promienistej, włóknistej budowie wewnętrznej. Tworzy także naloty i naskorupienia. Poszczególne kryształy są bardzo małe, igiełkowe lub włoskowe, i rzadko widoczne gołym okiem. Ze względu na swoją atrakcyjną barwę i formę jest ceniony przez kolekcjonerów minerałów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się jedwabistym lub szklistym połyskiem. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4.5, a gęstość waha się od 3.66 do 4.01 g/cm³, w zależności od proporcji cynku do miedzi w składzie. ## Barwy i odmiany Cynkrozasyt przyjmuje barwy od jasnoniebieskiej, przez zielononiebieską, aż po zieloną. Kolor zależy od stosunku zawartości cynku do miedzi - im więcej miedzi, tym bardziej niebieski odcień. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian, a zmienność kolorystyczna jest cechą typową dla tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1958 roku przez L.L. Poni i C. Guillemina na podstawie próbek z kopalni Ojuela w Mapimí, w stanie Durango w Meksyku. Nazwa bezpośrednio odnosi się do jego składu chemicznego (dominacja cynku) i strukturalnego podobieństwa do rozasytu. ## Zastosowania Cynkrozasyt nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1
Barwa: White, light blue
Połysk: Silky
Rysa: pale blue
Gęstość: 0
Łupliwość: Perfect on {100}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną cynkrozasytu są jego sferyczne, promienisto-włókniste agregaty o niebieskiej lub zielononiebieskiej barwie. Reaguje gwałtownie z kwasem solnym, co jest typowe dla węglanów. Często tworzy cienkie naskorupienia na skałach macierzystych. ## Odróżnianie od podobnych Cynkrozasyt jest trudny do odróżnienia od rozasytu bez analizy chemicznej; rozasyt ma zwykle bardziej niebieski odcień z powodu większej zawartości miedzi. Można go pomylić z aurichalcytem, który ma podobne formy i barwę, ale jest od niego twardszy i ma inny odcień (zwykle bardziej błękitny). Odróżnienie od smithsonitu czy hemimorfitu jest możliwe na podstawie formy występowania - cynkrozasyt tworzy agregaty włókniste, a nie skorupowe czy wyraźnie krystaliczne. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo drobne, igiełkowe lub włosowate. Prawie zawsze występują w formie kulistych lub półkulistych agregatów o promienistej budowie wewnętrznej. Tworzy także cienkie powłoki i naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Cynkrozasyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców cynku i miedzi. Krystalizuje z roztworów wodnych w warunkach niskich temperatur i ciśnień, najczęściej w pustkach i szczelinach skał węglanowych (wapieni, dolomitów) lub w obrębie rud cynkowo-ołowiowych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi strefy utleniania, takimi jak: smithsonit, hemimorfit, aurichalcyt, cerusyt, malachit, azuryt, a także z pierwotnymi siarczkami jak sfaleryt i galena. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska tego minerału to kopalnia Ojuela w Mapimí (Durango, Meksyk) oraz kopalnia Tsumeb w Namibii. Występuje również w rejonie Laurion w Grecji, w kopalniach w Sardynii (Włochy) oraz w kilku lokalizacjach w USA (np. w Arizonie i Utah).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy cynkrozasytu charakteryzują się intensywną, jednolitą barwą (preferowana niebieska) oraz dobrze uformowanymi, nieuszkodzonymi kulistymi agregatami. Wysoko oceniane są okazy, na których sferulity są wyraźnie odseparowane i osadzone na kontrastującym podłożu (matrycy skalnej). Połączenia z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi, np. z kopalni Tsumeb, również znacznie podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Okazy z kopalni Ojuela w Meksyku oraz z Tsumeb w Namibii są uważane za światowej klasy i osiągają najwyższe ceny na rynku kolekcjonerskim. Cenione są również próbki z Laurion w Grecji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy cynkrozasytu są delikatne i należy je czyścić z dużą ostrożnością. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można bardzo ostrożnie przemyć okaz w wodzie destylowanej, a następnie natychmiast go osuszyć. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Jako węglan, cynkrozasyt jest wrażliwy na działanie kwasów, które powodują jego gwałtowne rozpuszczanie (burzenie). Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami domowymi. Kruche, włókniste agregaty są podatne na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć otarć i pokruszenia delikatnych agregatów. Powinny być chronione przed kurzem i wilgocią. Nie jest wrażliwy na światło słoneczne.