Zincostrunzite

Wzór chemiczny: Zn<sup>2+</sup>Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>·6.5H<sub>2</sub>O

Cynkostrunzyt to rzadki minerał fosforanowy, cynkowy odpowiednik strunzytu, tworzący skupienia drobnych, igiełkowych kryształów o żółtej barwie.

## Charakterystyka Cynkostrunzyt jest uwodnionym fosforanem cynku i żelaza, należącym do grupy strunzytu. Występuje w postaci promienistych lub splątanych agregatów, a także naskorupień i powłok. Pojedyncze kryształy są bardzo małe, igiełkowe lub włosowate, o długości nieprzekraczającej kilku milimetrów. Zazwyczaj tworzą one filcowate lub wełniste skupienia na powierzchni skały macierzystej. ## Właściwości fizyczne Kryształy cynkostrunzytu są elastyczne i wykazują połysk od szklistego do jedwabistego. Minerał ten jest przeświecający. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3, a gęstość jest zbliżona do 2,75 g/cm³. ## Barwy i odmiany Cynkostrunzyt charakteryzuje się jasnożółtą, słomkowożółtą lub żółtawobiałą barwą. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego (zawartość cynku, ang. *zinc*) oraz związku ze strunzytem, którego jest cynkowym analogiem. Został on po raz pierwszy opisany w 1998 roku przez P. K. Kellersa, W. H. Paara, H. J. Dunnina i E. S. Grew na podstawie materiału z kopalni St. Christoph w Saksonii (Niemcy).

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.75
Łupliwość
Dobra na {010}
Przełam
Zadziorowy
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cynkostrunzyt rozpoznaje się po charakterystycznej formie występowania w postaci drobnych, igiełkowych lub włosowatych kryształów tworzących promieniste lub filcowe agregaty. Kluczowa jest również jego jasnożółta barwa oraz współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami fosforanowymi w strefach utleniania złóż. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten można pomylić z innymi minerałami z grupy strunzytu, takimi jak strunzyt (żelazawy) czy ferristrunzyt (żelazowy), które mają podobny wygląd. Rozróżnienie wymaga precyzyjnej analizy chemicznej (EDS/WDS). Podobny wygląd mogą mieć również inne wtórne fosforany, jak kakoksen czy laueit, jednak cynkostrunzyt wyróżnia się specyficznym, jasnożółtym odcieniem i formą agregatów. ## Formy kryształów Kryształy są silnie wydłużone, igiełkowe lub włosowate. Zwykle tworzą promieniste agregaty przypominające kule lub półkule, a także splątane, filcowate lub wełniste skupienia i naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Cynkostrunzyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych, szczególnie tych zawierających minerały cynku (sfaleryt) i żelaza, w obecności fosforu pochodzącego z rozkładu pierwotnych fosforanów (np. apatytu) lub materii organicznej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami fosforanowymi, takimi jak strunzyt, laueit, rockbridgeit, strengit, beraunit, a także z goethytem i kwarcem. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska cynkostrunzytu na świecie to kopalnia St. Christoph w rejonie Freiberg w Saksonii (Niemcy), gdzie został odkryty. Znany jest również z kopalni Silver Coin w hrabstwie Valmy, w Nevadzie (USA).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe okazy cynkostrunzytu charakteryzują się intensywną, jasnożółtą barwą oraz dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami igiełkowych kryształów, tworzącymi estetyczne "jeżyki" lub "kuleczki" na kontrastującej matrycy skalnej. Ważny jest brak uszkodzeń delikatnych kryształów oraz bogactwo skupień na powierzchni okazu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na ekstremalną delikatność kryształów, kontakt z wodą, szczoteczkami czy ultradźwiękami jest wysoce niewskazany i prowadzi do zniszczenia okazu. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i chemikaliami. Kryształy są bardzo kruche i łamliwe, dlatego należy chronić okaz przed wstrząsami, uderzeniami i wibracjami. Nie należy go również wystawiać na działanie wysokich temperatur. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej