Zincobradaczekite

Wzór chemiczny: NaCu²⁺Cu²⁺Zn²⁺₂(AsO₄)₃

Ciemnozielony arsenian sodu, miedzi i cynku, tworzący kuliste agregaty drobnych, listewkowych kryształów.

## Charakterystyka Zincobradaczekit jest złożonym arsenianem sodu, miedzi i cynku. Występuje w postaci kulistych lub półkulistych agregatów, osiągających rozmiary do 0.3 mm. Agregaty te zbudowane są z bardzo drobnych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które rzadko przekraczają 50 mikrometrów długości i kilka mikrometrów grubości. Minerał charakteryzuje się intensywną, ciemnozieloną barwą. ## Właściwości fizyczne Kryształy są zbyt małe, aby precyzyjnie określić ich właściwości fizyczne, takie jak twardość czy gęstość. Połysk opisywany jest jako szklisty. Minerał jest przeświecający. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, ciemnozielonym kolorze. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Zincobradaczekit został uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku (IMA2018-083). Jego nazwa honoruje austriackiego mineraloga, dr. Hannes-a Bradaczka, w uznaniu jego wkładu w badania minerałów z grupy alluaudytu. Przedrostek "zinco" odnosi się do dominacji cynku w jego składzie chemicznym. Został odkryty na hałdach dawnej kopalni miedzi Maria-Josefa w Esslingen w Styrii, w Austrii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, zincobradaczekit nie ma żadnego zastosowania poza badaniami naukowymi. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Barwa: Blue, greenish-blue, grey-blue or bluish-grey
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale green
Gęstość: 4.71
Łupliwość: Perfect on {010}
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja zincobradaczekitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie charakteryzuje się ciemnozieloną barwą i występowaniem w postaci drobnych, sferycznych agregatów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi i cynku o zielonej barwie, takimi jak conicalcit, zincolivenit czy niekiedy malachit. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu analitycznego. Współwystępowanie z innymi rzadkimi arsenianami w specyficznym środowisku jest ważną wskazówką diagnostyczną. ## Formy kryształów Tworzy kuliste lub półkuliste agregaty złożone z bardzo małych, wydłużonych, listewkowych kryształów. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są niezwykle rzadkie i mają mikroskopijne rozmiary.

Środowisko występowania

## Geneza Zincobradaczekit jest minerałem wtórnym, który powstał w wyniku procesów wietrzenia (oksydacji) pierwotnych rud arsenowych w środowisku bogatym w miedź i cynk. Jego występowanie jest związane z hałdami dawnych kopalń, gdzie panują specyficzne warunki chemiczne sprzyjające krystalizacji rzadkich arsenianów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich arsenianów, takich jak conicalcit, cuproadamin, strashimirit, lavendulan, a także gipsu i kwarcu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacją typową) zincobradaczekitu na świecie są hałdy dawnej kopalni Maria-Josefa, w pobliżu Esslingen, w gminie Weiz, w Styrii, w Austrii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów zincobradaczekitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i definicji sferycznych agregatów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z licznymi, dobrze uformowanymi, intensywnie zielonymi kuleczkami, wyraźnie odcinającymi się od podłoża. Wielkość agregatów, choć zawsze mikroskopijna, również ma znaczenie - większe sferule są bardziej pożądane. Ważna jest także estetyka całej kompozycji i obecność kontrastujących minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - hałdy kopalni Maria-Josefa w Austrii. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy traktować z najwyższą ostrożnością. Czyszczenie nie jest zalecane ze względu na kruchość i mikroskopijny rozmiar kryształów. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźne cząstki kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, a zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Niewskazane jest także czyszczenie ultradźwiękowe. Okazy są wrażliwe na wstrząsy i otarcia. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne i gwałtowne zmiany temperatury.