Zhiqinite

Wzór chemiczny: TiSi₂

Zhiqinit to niezwykle rzadki, naturalnie występujący krzemek tytanu, zidentyfikowany w postaci mikroskopijnych inkluzji w chromitycie.

## Charakterystyka Zhiqinit jest minerałem o metalicznym wyglądzie, występującym w formie niezwykle małych, anhedralnych (nieprawidłowo wykształconych) ziaren o rozmiarach nieprzekraczających 10-30 mikrometrów. Obserwowany był jako inkluzje w chromitycie. W świetle odbitym jego barwa jest opisywana jako szara. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, połysk czy przezroczystość, nie została precyzyjnie zmierzona dla naturalnego materiału. Twardość syntetycznego odpowiednika (TiSi₂) wynosi około 8.5 w skali Mohsa, a jego gęstość obliczona to 4.39 g/cm³. Połysk jest metaliczny. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2007 roku (IMA2007-018). Jego nazwa honoruje Zhiqina Xu, chińskiego geologa specjalizującego się w tektonice, za jego wkład w badania geologiczne Płaskowyżu Tybetańskiego. Został odkryty w złożu chromitu Luobusha w Tybecie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, zhiqinit nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Połysk: Metallic
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja zhiqinitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy za pomocą mikroskopu elektronowego skaningowego (SEM) oraz spektroskopii dyspersji energii (EDS) lub dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) w celu potwierdzenia składu chemicznego (krzemek tytanu) i struktury krystalicznej. W świetle odbitym widoczny jest jako małe, szare, metaliczne ziarna. ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na występowanie w postaci mikroskopijnych inkluzji w rudach chromu, można go pomylić z wieloma innymi rzadkimi minerałami metalicznymi znajdowanymi w tym samym środowisku, takimi jak inne krzemki, węgliki czy metale rodzime. Rozróżnienie opiera się wyłącznie na analizie chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Zhiqinit tworzy anhedralne, czyli nieregularne i nieprawidłowo wykształcone, ziarna o wielkości od 10 do 30 mikrometrów.

Środowisko występowania

## Geneza Zhiqinit powstaje w specyficznych warunkach ultrawysokiego ciśnienia i zredukowanego środowiska w głębi płaszcza ziemskiego. Został zidentyfikowany w podukcyjnych (subduction-related) chromitytach występujących w obrębie ofiolitu. Jego obecność sugeruje formowanie się na głębokościach strefy przejściowej płaszcza Ziemi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z chromitem, coesytem, diopsydem, kyanitem, jadeitem, osbornitem, moissanitem, diamentem oraz innymi rzadkimi krzemkami i metalami rodzimymi, które również wskazują na genezę w warunkach wysokiego ciśnienia. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania zhiqinitu na świecie jest ofiolit Luobusha w Tybetańskim Regionie Autonomicznym w Chinach. Jest to lokalizacja typowa dla tego minerału.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu zawierającego zhiqinit jest oceniana na podstawie jakości skały macierzystej (chromitytu) oraz bogactwa i potwierdzenia obecności samego minerału za pomocą analiz. Ponieważ zhiqinit jest niewidoczny gołym okiem, wartość kolekcjonerska jest czysto naukowa i zależy od dokumentacji analitycznej potwierdzającej jego tożsamość. Okaz sam w sobie, bez odpowiednich badań, nie ma podwyższonej wartości. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia chromitu Luobusha w Tybecie w Chinach. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia i trafia głównie do instytucji badawczych oraz bardzo wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy, w których występuje zhiqinit (skały macierzyste, takie jak chromityt), można czyścić wyłącznie za pomocą miękkiej, suchej szczoteczki lub sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Jakakolwiek forma czyszczenia na mokro jest niewskazana z powodu ryzyka uszkodzenia skały i potencjalnej reakcji z innymi, współwystępującymi minerałami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami, detergentami oraz wodą. Nie należy poddawać okazu działaniu ultradźwięków. Z uwagi na to, że minerał jest znany tylko z jednego miejsca i jego właściwości nie są w pełni zbadane, należy zachować maksymalną ostrożność. ## Przechowywanie Okazy zawierające zhiqinit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła. Najbezpieczniejszym sposobem jest przechowywanie w specjalistycznym pudełku na mikrominerały (micromount box), aby chronić go przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.