Zharchikhite

Wzór chemiczny: Al(OH)<sub>2</sub>F

Żarczychit to rzadki fluorek glinu, tworzący drobne, bezbarwne do białych kryształy i agregaty, występujący w strefach utleniania złóż molibdenowo-wolframowych.

## Charakterystyka Żarczychit jest minerałem z grupy halogenków, a konkretnie fluorkiem wodorotlenkowym glinu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub płytkowych kryształów, często zebranych w rozetkowe lub sferulityczne agregaty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 0.5 mm. Minerał jest zazwyczaj bezbarwny do białego, czasami z żółtawym lub szarawym odcieniem. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa. Ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co odpowiada jego płytkowej budowie. Połysk jest szklisty, a na powierzchniach łupliwości może być perłowy. Jest minerałem lekkim, o gęstości około 2,45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Żarczychit jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono jego barwnych ani handlowych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - złoża molibdenowego Zharchikhinskoe (Żarczychinskoje) w Buriacji w Rosji. Został on opisany i zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1986 roku. ## Zastosowania Żarczychit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki i dobrze zdefiniowany gatunek mineralny.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Szklisty, Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
2.45
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie żarczychitu opiera się głównie na jego charakterystycznym pokroju - tworzy on bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy, często zgrupowane w rozetki lub sferulity. Identyfikację potwierdza się na podstawie miejsca występowania (bardzo niewiele znanych lokalizacji) oraz współwystępujących minerałów, takich jak fluoryt czy kwarc. Ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami wtórnymi o podobnym wyglądzie, takimi jak gips (znacznie bardziej miękki) czy muskowit (inny pokrój kryształów, bardziej elastyczne blaszki). Od hydroksyapatytu odróżnia go niższa twardość i pokrój kryształów. W praktyce, ze względu na rzadkość i niewielkie rozmiary, odróżnienie go od innych mikrokrystalicznych minerałów bez specjalistycznego sprzętu jest niemal niemożliwe. ## Formy kryształów Kryształy są tabliczkowe, heksagonalne w zarysie, o grubości do 0.01 mm i średnicy do 0.5 mm. Zazwyczaj tworzą agregaty rozetkowe, sferulityczne lub promieniste, a także cienkie skorupy i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Żarczychit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż kruszcowych, szczególnie tych bogatych w molibden, wolfram i fluor. Tworzy się w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur lub wietrzenia, w obecności roztworów bogatych w glin i fluor. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z fluorytem, kwarcem, kalcytem, molibdenitem, wolframitem, szelitem, a także innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. ## Lokalizacje Najważniejszą i typową lokalizacją jest złoże molibdenowe Zharchikhinskoe w Buriacji, w Rosji. Jest to jedyne miejsce, gdzie minerał ten został dobrze udokumentowany i występuje w większej ilości. Poza tym odnotowano jego obecność w kilku innych miejscach na świecie, ale są to wystąpienia o znaczeniu wyłącznie naukowym.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów żarczychitu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi rozetkami lub sferulitami, kontrastującymi z podłożem. Wielkość kryształów, chociaż zawsze niewielka, również ma znaczenie - im większe i lepiej uformowane, tym okaz jest cenniejszy. Ważny jest również brak uszkodzeń delikatnych agregatów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest jego lokalizacja typowa - złoże Zharchikhinskoe w Rosji. Okazy z tego miejsca są uważane za najlepsze na świecie i praktycznie wszystkie dostępne na rynku pochodzą właśnie stamtąd.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy żarczychitu należy czyścić bardzo ostrożnie, wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Ze względu na jego miękkość i doskonałą łupliwość, należy unikać kontaktu z wodą i szczoteczkami. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, a zwłaszcza kwasów, które mogą go uszkodzić. Minerał jest miękki i kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Nie należy go poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy żarczychitu, zazwyczaj w postaci mikrokryształów na matrycy skalnej, powinny być przechowywane w zamykanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na wilgoć.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej