Zavaritskite
Wzór chemiczny: Bi<sup>3+</sup>OF
Zawaryckit to rzadki tlenofluorek bizmutu, tworzący najczęściej ziemiste naloty i pseudomorfozy po innych minerałach bizmutu.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-3.5
- Połysk
- Greasy, Dull, Earthy
- Rysa
- White to grayish white
- Gęstość
- 7.5-7.6
- Łupliwość
- Perfect on {001}, rarely observed
- Przełam
- Uneven to Earthy
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi zawaryckitu są jego duża gęstość, niska twardość, ziemisty wygląd oraz występowanie w formie produktów wietrzenia minerałów bizmutu. Często tworzy pseudomorfozy, zachowując zewnętrzny kształt pierwotnego minerału (np. bizmutu). ## Odróżnianie od podobnych Zawaryckit bywa mylony z innymi wtórnymi minerałami bizmutu. Od bismitu (Bi₂O₃) różni się zazwyczaj mniej intensywną, bardziej szarą lub brązowawą barwą (bismit bywa jaskrawożółty lub zielonkawy). Od bismutytu (Bi₂(CO₃)O₂) odróżnia go brak reakcji (musowania) w kontakcie z kwasem solnym. Pewną identyfikację umożliwiają jedynie metody laboratoryjne, takie jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Najczęściej występuje w postaci skupień ziemistych, masywnych lub jako naloty. Kryształy, niezwykle rzadkie, mają formę cienkich, kwadratowych tabliczek, często ułożonych w grupy lub rozety.
Środowisko występowania
## Geneza Zawaryckit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż hydrotermalnych i pegmatytów bogatych w bizmut. Tworzy się w wyniku przemian pierwotnych minerałów, takich jak bizmut rodzimy i bizmutynit, pod wpływem wód zawierających fluor. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami, z których powstaje, czyli bizmutem rodzimym i bizmutynitem. Towarzyszą mu także inne wtórne minerały bizmutu, jak bismit, bismutyt, atelestyt, a także kwarc i fluoryt. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału znajdują się w Rosji, w miejscu jego odkrycia - na Szerłowej Górze (kraj Zabajkalski). Znany jest również ze złoża wolframu Kara-Oba w Kazachstanie oraz ze złoża Dzhida w Buriacji (Rosja). Wystąpienia odnotowano także w Niemczech (Saksonia) i USA (Kalifornia).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze zachowanymi pseudomorfozami po bizmucie lub bizmutynicie, zwłaszcza jeśli widoczny jest jeszcze pierwotny, niezmieniony minerał. Atrakcyjność podnosi również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami bizmutu. Ze względu na rzadkość dobrze wykształconych kryształów, nawet mikroskopijne, ale ostre tabliczki są poszukiwane. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych historycznych materiałów uważa się miejsce typowe - Szerłową Górę w Rosji. Okazy z tego miejsca, często w formie pseudomorfoz, są standardem dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy zawaryckitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można przemyć go wodą destylowaną, a następnie dokładnie osuszyć. Ze względu na jego miękkość, należy unikać myjek ultradźwiękowych i silnego tarcia. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy chronić go przed zarysowaniem i uderzeniami. Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą go uszkodzić. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby zapobiec kontaktowi z twardszymi minerałami. Należy chronić go przed kurzem i wilgocią.