Zangboite

Wzór chemiczny: TiFeSi<sub>2</sub>

Zangboit to niezwykle rzadki minerał z grupy krzemków, będący naturalnym stopem tytanu, żelaza i krzemu, odkryty w skałach z Tybetu.

## Charakterystyka Zangboit jest minerałem nieprzezroczystym o metalicznym połysku. Występuje w postaci bardzo drobnych, nieregularnych ziaren, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 10-60 mikrometrów. Jego ziarna są najczęściej wrośnięte w inne minerały, głównie w osbornit i coesyt. Ze względu na mikroskopijną wielkość kryształów, cechy wizualne widoczne gołym okiem nie są możliwe do zaobserwowania. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary ziaren, większość właściwości fizycznych zangboitu nie została w pełni zbadana. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone, a jedynie obliczone teoretycznie. Minerał wykazuje silny, metaliczny połysk. ## Barwy i odmiany Obserwowany w świetle odbitym ma szarobiałą barwę z lekkim żółtawym odcieniem. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od rzeki Yarlung Zangbo, w pobliżu której, w tybetańskim masywie Luobusha, został odkryty. Został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2007 roku (numer IMA2007-048). Opisany został przez zespół naukowców: F. Fang, S. Bai, Q. Li, Z. Xiong, H. Yang i P. G. Spry.

Właściwości

Połysk
Metallic
Gęstość
5.24
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja zangboitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia elektronowa skaningowa (SEM) połączona z analizą składu chemicznego (EDS/WDS). W świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym wykazuje słabą anizotropię. ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na unikalny skład chemiczny (TiFeSi₂) i występowanie, jest trudny do pomylenia z innymi minerałami po przeprowadzeniu analizy chemicznej. Wizualnie, bez specjalistycznego sprzętu, jest niemożliwy do odróżnienia od innych drobnych, metalicznych wrostków. ## Formy kryształów Zangboit tworzy wyłącznie anhedralne (nieregularne), bardzo drobne ziarna, zwykle o wielkości od 10 do 60 µm.

Środowisko występowania

## Geneza Zangboit powstaje w specyficznych warunkach panujących w skałach ultramaficznych (perydotytach) w strefach subdukcji. Jego formowanie jest związane z procesami redukcyjnymi w głębokich partiach płaszcza Ziemi. Występuje w chromitytach podotoczakowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z diamentem, moissanitem, osbornitem, coesytem, chromitem, forsterytem, enstatytem oraz różnymi stopami żelazowo-krzemowymi (np. suessyt, xifengit) i tytanowo-krzemowymi. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania zangboitu na świecie jest ofiolit Luobusha w Tybecie (Chiny). Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Zangboit nie występuje w formie okazów makroskopowych i nie jest przedmiotem handlu na rynku kolekcjonerskim. Jego wartość jest czysto naukowa. Jedyną formą, w jakiej można go posiadać, są fragmenty skały macierzystej (chromitytu) z potwierdzonymi analitycznie mikroskopijnymi ziarnami, dostępne niemal wyłącznie w instytucjach badawczych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie w postaci inkluzji w innych minerałach, pojedyncze ziarna zangboitu nie są przedmiotem czyszczenia. Okazy skał macierzystych należy czyścić mechanicznie, bardzo delikatną szczoteczką, unikając kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich środków chemicznych, kwasów oraz myjek ultradźwiękowych, które mogłyby uszkodzić zarówno sam minerał, jak i otaczającą go matrycę skalną. ## Przechowywanie Okazy zawierające zangboit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, z dala od kurzu. Najlepiej trzymać je w specjalistycznych pudełkach klaserowych, chroniących przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej