Zagamiite

Wzór chemiczny: CaAl₂Si₃.₅O₁₁

Zagamiit to ekstremalnie rzadki minerał z grupy aksinitów, odkryty w meteorycie Zagami, znany jedynie z mikroskopijnych ziaren.

## Charakterystyka Zagamiit jest minerałem z grupy aksynitów, zatwierdzonym przez IMA w 2017 roku. Występuje w postaci niezwykle małych, anhedralnych (nie wykazujących własnej formy krystalograficznej) ziaren o rozmiarach nieprzekraczających 15 mikrometrów. Ziarna te są wrośnięte w maskelynit - szkliwo powstałe w wyniku szokowego przeobrażenia plagioklazu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie w postaci wrostków, wizualna charakterystyka typowego okazu jest niemożliwa do opisania w skali makroskopowej. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na ekstremalnie mały rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych zagamiitu nie została określona. Twardość, gęstość, połysk czy przełam pozostają nieznane. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Obserwowane ziarna są bezbarwne. Nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od meteorytu Zagami, w którym został on odkryty. Meteoryt ten spadł w 1962 roku w pobliżu miejscowości Zagami w Nigerii. Zagamiit został opisany przez Chi Ma, Olivera Tschaunera i Johna R. Becketta i oficjalnie uznany za nowy minerał w 2017 roku (IMA2017-012). Jest to wysokociśnieniowy polimorf kalcytu. ## Zastosowania Zagamiit nie ma żadnego zastosowania praktycznego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako wskaźnik warunków wysokiego ciśnienia i temperatury panujących podczas impaktów w przestrzeni kosmicznej.

Właściwości

Barwa: colorless
Rysa: White
Gęstość: 3.79
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja zagamiitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikrosonda elektronowa (EMPA) oraz dyfrakcja elektronów wstecznie rozproszonych (EBSD). Nie jest możliwe rozpoznanie go w skali makroskopowej ani nawet za pomocą standardowego mikroskopu petrograficznego. ## Odróżnianie od podobnych Zagamiit jest osadzony w maskelynicie (szokowo przeobrażonym plagioklazie) i współwystępuje z innymi fazami wysokociśnieniowymi. Odróżnienie go od otaczającej matrycy i innych mikrominerałów wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie bardzo drobne, anhedralne (nieforemne) ziarna.

Środowisko występowania

## Geneza Zagamiit jest minerałem szokowym, powstającym w warunkach ekstremalnie wysokiego ciśnienia (szacowanego na 20-23 GPa) i temperatury (około 2000-2500 °C). Takie warunki powstają podczas zderzeń ciał niebieskich. W przypadku meteorytu Zagami, minerał ten skrystalizował ze stopu impaktowego w żyłach szokowych przecinających skałę. ## Asocjacje mineralne Zagamiit występuje w paragenezie z innymi minerałami szokowymi i składnikami meteorytu Zagami. Współwystępuje z maskelynitem (w którym jest osadzony), ringwoodytem, akimotoitem, stiszowitem, a także z minerałami z grupy piroksenu i oliwinu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania zagamiitu na świecie jest meteoryt Zagami - shergottyt (meteoryt marsjański), który spadł w Nigerii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Zagamiit nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego jako osobny minerał. Wartość kolekcjonerską posiadają fragmenty samego meteorytu Zagami. Obecność potwierdzonych mikroskopowo, rzadkich faz mineralnych, takich jak zagamiit, podnosi wartość naukową i potencjalnie rynkową danego fragmentu meteorytu, szczególnie dla wyspecjalizowanych instytucji badawczych i kolekcjonerów materiałów pozaziemskich. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem jest meteoryt Zagami, którego fragmenty znajdują się w kolekcjach instytucjonalnych i prywatnych na całym świecie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Nie dotyczy. Minerał występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych inkluzji w strukturze meteorytu i nie jest izolowany ani czyszczony. ## Czego unikać Nie dotyczy. Okazy meteorytu Zagami zawierające zagamiit powinny być chronione przed wilgocią, chemikaliami i uszkodzeniami mechanicznymi, jak każdy cenny materiał meteorytowy. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytu Zagami powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w suchym środowisku, w specjalistycznych pojemnikach chroniących przed zanieczyszczeniami i wilgocią.