Yurgensonite

Wzór chemiczny: K<sub>2</sub>Sn<sup>4+</sup>Ti<sup>4+</sup>O<sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>

Yurgensonit to rzadki arsenian cyny i tytanu, tworzący drobne, żółte kryształy w fumarolach wulkanicznych.

## Charakterystyka Yurgensonit jest arsenianem z grupy tellurynów, wyróżniającym się złożonym składem chemicznym zawierającym potas, cynę i tytan. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub płytkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm. Tworzy skupienia i naloty na skałach wulkanicznych. Jego kryształy są przezroczyste do przeświecających i charakteryzują się jasnożółtą barwą oraz szklistym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar kryształów, wiele właściwości fizycznych yurgensonitu nie zostało precyzyjnie określonych. Twardość jest nieznana, ale można przypuszczać, że jest to minerał stosunkowo miękki. Gęstość również nie została zmierzona, a jedynie obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej, i wynosi około 4.14 g/cm³. Połysk określany jest jako szklisty. ## Barwy i odmiany Yurgensonit występuje w jednolitym, jasnożółtym kolorze. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w produktach aktywności fumaroli na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Został opisany w 2019 roku przez zespół mineralogów pod kierownictwem Igora V. Pekova. Nazwa "yurgensonit" honoruje Georgija Aleksandrowicza Jurgensona (ur. 1937), rosyjskiego geologa i mineraloga z Zabajkalskiego Instytutu Zasobów Naturalnych, za jego wkład w badania złóż mineralnych Syberii i Uralu.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
4.14
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja yurgensonitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS). W warunkach kolekcjonerskich rozpoznanie opiera się na etykiecie od zaufanego źródła i weryfikacji lokalizacji (wulkan Tołbaczyk). Cechy wizualne, takie jak jasnożółty kolor, tabliczkowy pokrój kryształów i występowanie w paragenezie fumarolowej, są jedynie wskazówkami. ## Odróżnianie od podobnych Yurgensonit może być mylony z innymi rzadkimi, żółtymi minerałami wtórnymi z tej samej lokalizacji, takimi jak arsenoflorencite-(Ce), shchurovskyit czy innymi arsenianami. Pewne odróżnienie bez specjalistycznej analizy jest niemożliwe. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o pokroju płytkowym, często zebrane w rozetowe lub promieniste agregaty. Występuje także w formie cienkich nalotów i skorup.

Środowisko występowania

## Geneza Yurgensonit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym w środowisku wysokotemperaturowych, utleniających fumaroli. Powstaje w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych bogatych w arsen, cynę, tytan i potas, w temperaturze około 450-500°C. Osadza się na powierzchniach bazaltowych tufów i skorup lawowych. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami fumarolowymi, takimi jak hematyt, tenoryt, sanidyn, arsenoflorencite-(Ce), baddeleyit, shchurovskyit, udinait, johillerit, antofagastait i sylwin. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania yurgensonitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Jadovitaja na drugim stożku północnego wyłomu Wielkiej Szczelinowej Erupcji Tołbaczyka (1975-1976) na wulkanie Tołbaczyk, Kamczatka, Rosja.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla tak rzadkiego minerału, jakim jest yurgensonit, najważniejszym kryterium jest sama obecność i możliwość identyfikacji. Okazy o większej powierzchni pokrycia minerałem, z wyraźniej uformowanymi, choć wciąż mikroskopijnymi, kryształami, są bardziej cenione. Ważna jest również estetyka skały macierzystej i bogactwo minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie - fumaroli wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do pozyskania i dostępny jedynie w wyspecjalizowanych kolekcjach lub u dealerów zajmujących się rzadkimi minerałami.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy yurgensonitu są ekstremalnie delikatne i małe, dlatego nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Wszelkie próby czyszczenia grożą bezpowrotnym uszkodzeniem lub utratą materiału. Należy je pozostawić w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi wibracjami i uderzeniami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Przechowywanie wymaga specjalistycznych warunków. Najbezpieczniejszym sposobem jest trzymanie okazu w oryginalnym, szczelnie zamkniętym pojemniku typu "micromount", z dala od kurzu, wilgoci i wahań temperatury. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej