Yuanfuliite

Wzór chemiczny: Mg(Fe<sup>3+</sup>,Al)O(BO<sub>3</sub>)

Bardzo rzadki boran magnezu i żelaza, tworzący twarde, czarne i lśniące kryształy w skarnach.

## Charakterystyka Yuanfuliit jest minerałem z grupy boranów, chemicznie klasyfikowanym jako tlenoboran magnezu i żelaza (z możliwą domieszką glinu). Tworzy zazwyczaj dobrze wykształcone, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy o czarnej, rzadziej brunatnoczarnej barwie. Ich powierzchnia charakteryzuje się silnym, niemal diamentowym połyskiem. Okazy najczęściej występują w formie pojedynczych, wrośniętych w skałę kryształów lub ich niewielkich skupień. ## Właściwości fizyczne Minerał ten odznacza się dużą twardością, wynoszącą 7.5 w skali Mohsa, co czyni go odpornym na zarysowania. Ma stosunkowo dużą gęstość, około 3.92 g/cm³. Jest nieprzezroczysty, a jego połysk określa się jako szklisty do subdiamentowego. Posiada wyraźną łupliwość w dwóch kierunkach. ## Barwy i odmiany Dominującą i w zasadzie jedyną spotykaną barwą yuanfuliitu jest czarna. Rzadziej obserwuje się odcienie bardzo ciemnego brązu. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, zatwierdzona przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1994 roku, honoruje chińskiego geologa i odkrywcę, profesora Yuan Fuli (1893–1987). Został on po raz pierwszy opisany z bogatego w bor złoża Zhuanmiao w prowincji Liaoning w Chinach, które jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, yuanfuliit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów rzadkich i systematycznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
7.5
Połysk
Vitreous, Sub-Adamantine
Rysa
Light brown
Gęstość
3.92
Łupliwość
Good on {100} and {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi yuanfuliitu są jego czarna barwa, wysoka twardość (7.5 w skali Mohsa), silny połysk oraz specyficzne środowisko występowania (skarny borowe). Kryształy często mają formę wydłużonych pryzmatów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z czarnym turmalinem (szerlem), który jednak krystalizuje w układzie trygonalnym i często ma widoczne prążkowanie na ścianach słupów. Podobny bywa też do minerałów z grupy ludwigitu-vonsenitu, które jednak zazwyczaj tworzą skupienia włókniste lub igiełkowe i mają niższą twardość. Pewne rozróżnienie często wymaga zaawansowanych badań, np. analizy chemicznej. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie rombowym. Tworzy słupowe, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, często wydłużone wzdłuż jednej osi. Występuje także w formie skupień ziarnistych w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Yuanfuliit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w warunkach wysokotemperaturowego metamorfizmu kontaktowego, w strefach bogatych w bor, określanych jako skarny magnezowe. Tworzy się na kontakcie intruzji magmowych z skałami węglanowymi, głównie dolomitami. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi rzadkimi boranami, takimi jak suanit i szaibelyit, a także z sinhalitem, forsterytem, flogopitem, spinellem i magnetytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest złoże boru Zhuanmiao w prowincji Liaoning w Chinach. Znany jest również z podobnych genetycznie złóż, jak Titovskoe na Półwyspie Kolskim w Rosji oraz z Sierra de Baza w Hiszpanii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z ostro zakończonymi, dobrze wykształconymi i silnie lśniącymi kryształami. Duże znaczenie ma rozmiar kryształów, gdyż większość z nich jest niewielka (kilka milimetrów). Atrakcyjność okazu znacznie podnosi jego występowanie na jasnej matrycy skalnej lub w towarzystwie innych rzadkich minerałów asocjacyjnych, np. suanitu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najlepsze i najbardziej poszukiwane okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Chinach (Zhuanmiao, Liaoning). Materiał z Rosji jest również znany, ale rzadziej spotykany na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie silniejszych zabrudzeń dopuszczalne jest krótkotrwałe czyszczenie w wodzie destylowanej z użyciem miękkiej szczoteczki. Po kontakcie z wodą okaz należy natychmiast dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, silnych detergentów, kwasów oraz rozpuszczalników organicznych. Minerał jest wrażliwy na gwałtowne zmiany temperatury. Nie powinien być eksponowany na długotrwałe działanie bezpośredniego światła słonecznego. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od źródeł wilgoci i zanieczyszczeń. Najbezpieczniejszym sposobem jest trzymanie okazu w osobnym, wyściełanym pudełku klaserowym, aby uniknąć ryzyka uszkodzeń mechanicznych.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej