Yoshimuraite

Wzór chemiczny: Ba<sub>4</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>4</sub>Ti<sup>4+</sup><sub>2</sub>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>O<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>

Yoshimurait to bardzo rzadki minerał z grupy sorokrzemianów, tworzący charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o brązowoczarnej barwie i szklistym połysku.

## Charakterystyka Yoshimurait jest złożonym krzemianem, fosforanem i tlenkiem baru, manganu i tytanu. Występuje w postaci agregatów lub pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów o pokroju tabliczkowym lub listewkowym, często wydłużonych i spłaszczonych. Jego barwa jest zazwyczaj ciemnobrązowa do czarnej, a na cienkich krawędziach może przeświecać na brązowo. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością wynoszącą 4.5 w skali Mohsa i gęstością około 4.4 g/cm³. Połysk jest szklisty, a na powierzchniach łupliwości może być perłowy. Jest przeświecający w cienkich odłamkach, w grubszych fragmentach staje się nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Dominuje barwa od ciemnobrązowej do czarnej. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Noda-Tamagawa w prefekturze Iwate w Japonii. Opisali go w 1961 roku japońscy mineralodzy Takeo Watanabe, Yoshio Takeuchi i Jun Ito. Nazwa honoruje profesora Toyofumi Yoshimurę (1905–1991), japońskiego mineraloga i petrologa z Uniwersytetu Kiusiu, za jego wkład w badania złóż manganu w Japonii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, yoshimurait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Szklisty, Perłowy
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
4.4
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi yoshimuraitu są jego czarna lub ciemnobrązowa barwa, tabliczkowy lub listewkowy pokrój kryształów, doskonała łupliwość w jednym kierunku oraz perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości. Występowanie w specyficznym środowisku geologicznym (złoża manganu) jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, tabliczkowymi minerałami, takimi jak niektóre miki (np. biotyt) lub piroksenoidy. Od biotytu odróżnia go większa twardość i gęstość oraz brak elastyczności blaszek. W odróżnieniu od wielu podobnych minerałów manganu, yoshimurait ma jaśniejszą, brązowawą rysę. ## Formy kryształów Kryształy są tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną łupliwości {010} i wydłużone wzdłuż osi krystalograficznej a. Często tworzą promieniste lub wachlarzowate agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Yoshimurait jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w złożach manganu, które zostały poddane metamorfizmowi kontaktowemu pod wpływem intruzji skał magmowych. Występuje w żyłach przecinających złoża rodochrozytu i innych skał bogatych w mangan. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak tefroit, galaksyt, rodochrozyt, piroksmangit, alabandyn, a także rzadszymi minerałami manganu, jak sonolit czy alleghanyit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to kopalnia Noda-Tamagawa w prefekturze Iwate w Japonii. Minerał ten został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na świecie, w tym w kopalniach rud manganu w rejonie Bajkału w Rosji oraz w kopalni Kombat w Namibii, jednak okazy z tych lokalizacji są znacznie rzadsze i mniej znane.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy yoshimuraitu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o wyraźnym połysku, tworzące estetyczne, promieniste agregaty. Kontrast z jasną matrycą skalną, np. z rodochrozytem, znacznie podnosi wartość wizualną i kolekcjonerską okazu. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi centymetr są uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądanym i znanym miejscem pochodzenia jest kopalnia Noda-Tamagawa w Japonii. Okazy z tej lokalizacji są uważane za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na doskonałą łupliwość, należy zachować szczególną ostrożność. Użycie wody jest niewskazane, a jeśli konieczne, powinna to być woda destylowana, po czym okaz należy natychmiast dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i silnymi zasadami. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uderzenia oraz gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy go czyścić w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić go przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią. Kruchość i doskonała łupliwość sprawiają, że jest podatny na rozpadanie się, dlatego powinien być odizolowany od innych minerałów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej