Yeomanite
Wzór chemiczny: Pb²⁺₂O(OH)Cl
Yeomanit to rzadki wtórny minerał ołowiu, tworzący bezbarwne do jasnożółtych kryształy, odkryty w kopalniach w Arizonie.
Właściwości
- Barwa
- White, Grey
- Połysk
- Subadamantine
- Rysa
- White
- Gęstość
- 7.303
- Łupliwość
- parallel to the long axis of the fibres but this is masked by the fibrous nature, especially as individual fibres break easily.
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie yeomanitu w terenie jest praktycznie niemożliwe bez specjalistycznego sprzętu. Identyfikacja opiera się na analizie chemicznej (EDS) i rentgenowskiej (XRD). W kolekcji można go wstępnie rozpoznać po charakterystycznym, silnym połysku, formie kryształów (małe, tabliczkowe) i współwystępowaniu z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi z kopalni w Arizonie. ## Odróżnianie od podobnych Yeomanit może być mylony z innymi bezbarwnymi lub żółtawymi minerałami wtórnymi ołowiu, takimi jak laurionit, paralaurionit czy boleit, z którymi często współwystępuje. Pewne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, ponieważ cechy wizualne są bardzo podobne, a kryształy zbyt małe do standardowych testów. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcio- lub ośmiokątnym, a także krótkie kryształy pryzmatyczne. Występuje w postaci pojedynczych, rozproszonych kryształów lub niewielkich grup.
Środowisko występowania
## Geneza Yeomanit jest minerałem wtórnym, który powstaje w strefach utleniania złóż ołowiu. Tworzy się w wyniku reakcji wód gruntowych z antycznymi, ołowianymi żużlami hutniczymi lub w naturalnych strefach wietrzenia kruszców ołowiu w klimacie suchym (pustynnym). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi, wtórnymi halogenkami ołowiu. Na stanowisku typowym (kopalnia Baker, Arizona) znaleziono go w towarzystwie takich minerałów jak laurionit, paralaurionit, boleit, pseudoboleit, anglesyt i cerusyt. ## Lokalizacje Yeomanit jest minerałem ekstremalnie rzadkim, znanym zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze i typowe stanowisko to kopalnia Baker w hrabstwie Maricopa w Arizonie, USA. Został również zidentyfikowany w antycznych żużlach w Lavrion w Grecji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów yeomanitu ocenia się przede wszystkim na podstawie obecności dobrze wykształconych, ostrych i nieuszkodzonych kryształów, nawet jeśli są one mikroskopijnej wielkości. Wyżej cenione są okazy, na których kryształy są wyraźnie odseparowane i kontrastują z matrycą. Wielkość kryształów, choć zawsze niewielka, również ma znaczenie - każdy okaz z kryształami zbliżającymi się do 1 mm jest uważany za wyjątkowy. Obecność rzadkich minerałów towarzyszących podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem kolekcjonerskich okazów yeomanitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Baker w Arizonie, USA. Okazy z tego miejsca są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach typu "micromount" oraz rzadkich gatunkach.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i delikatność, okazy yeomanitu nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie zabiegi mogą bezpowrotnie uszkodzić mikroskopijne kryształy. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnego kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wstrząsy mechaniczne. Nie należy go dotykać gołymi rękami. ## Przechowywanie Okazy yeomanitu należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Powinny być trzymane w stabilnych warunkach, z dala od światła słonecznego i źródeł ciepła.