Yellowcatite

Wzór chemiczny: KNaFe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(Se<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>2</sub>(V<sup>5+</sup><sub>2</sub>O<sub>7</sub>)·7H<sub>2</sub>O

Yellowcatite to ekstremalnie rzadki seleninowanadanian potasu, sodu i żelaza, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy tabliczkowe.

## Charakterystyka Yellowcatite jest minerałem z grupy seleninowanadanianów, wyróżniającym się złożonym składem chemicznym. Występuje w postaci niezwykle małych, tabliczkowych kryształów o wymiarach nieprzekraczających 0.2 mm. Kryształy te tworzą rozproszone agregaty lub rozety na powierzchni skały macierzystej, którą jest zazwyczaj mułowiec. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są dostrzegalne jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Kryształy yellowcatitu są bardzo kruche. Wykazują żółty pleochroizm. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkiej ilości i rozmiaru dostępnego materiału. Połysk określany jest jako szklisty do perłowego. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, jasnożółtym kolorze. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Yellowcatite został opisany jako nowy minerał w 2024 roku przez Anthony'ego R. Kampfa i jego zespół. Nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - kopalni uranu Yellow Cat w hrabstwie Grand w stanie Utah, USA. Jest to jedyne znane miejsce występowania tego minerału na świecie (lokalizacja typowa). ## Zastosowania Yellowcatite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i nowo odkryty gatunek mineralny.

Właściwości

Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Żółta
Łupliwość
Doskonała {0001}
Przełam
Kruchy
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja yellowcatitu jest niemożliwa bez zaawansowanego sprzętu laboratoryjnego. Wstępne rozpoznanie w kolekcji opiera się na analizie wizualnej pod mikroskopem: poszukiwaniu jasnożółtych, tabliczkowych kryształów na mułowcu pochodzącym z lokalizacji typowej. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (EDS) i rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten może być mylony z innymi wtórnymi minerałami uranowymi i wanadowymi o żółtej barwie, takimi jak carnotyt, tyuyamunit czy metatyuyamunit, które często współwystępują w tej samej lokalizacji. Odróżnienie opiera się na formie kryształów (yellowcatite tworzy cienkie tabliczki) oraz potwierdzeniu obecności selenu w składzie chemicznym, co jest jego cechą wyróżniającą. ## Formy kryształów Yellowcatite krystalizuje w formie bardzo cienkich, tabliczkowych kryształów o sześciobocznym zarysie. Kryształy te często tworzą niewielkie, luźne agregaty lub rozety.

Środowisko występowania

## Geneza Yellowcatite jest minerałem wtórnym, który powstał w wyniku procesów wietrzenia minerałów pierwotnych w środowisku bogatym w selen, wanad i żelazo. Formuje się w pustkach i na powierzchniach spękań w mułowcach formacji Brushy Basin, będącej częścią formacji Morrison. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z szeregiem innych rzadkich minerałów wtórnych, takich jak carnotyt, tyuyamunit, metatyuyamunit, rossit, a także z gipsem i kwarcem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania yellowcatitu na świecie jest kopalnia Yellow Cat w dystrykcie Thompsons, w hrabstwie Grand, w stanie Utah, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu zależy od ilości i jakości mikroskopijnych kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi bogate skupienia lub estetyczne rozety. Wielkość matrycy nie jest kluczowa, liczy się bogactwo i stan zachowania samych kryształów yellowcatitu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - kopalnia Yellow Cat w Utah, USA. Materiał z tego miejsca jest niezwykle poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i "micromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów yellowcatitu nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia, nawet z użyciem wody, mogą bezpowrotnie zniszczyć mikroskopijne kryształy. Zalecane jest jedynie usuwanie kurzu za pomocą delikatnego strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, a także wszelkimi wibracjami i uderzeniami. Kryształy są ekstremalnie kruche i podatne na uszkodzenia mechaniczne. Nie należy wystawiać okazu na działanie skrajnych temperatur. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej