Xiexiandeite

Wzór chemiczny: SiO<sub>2</sub>

Xiexiandeit to ekstremalnie rzadki minerał z grupy spineli, będący tlenkiem żelaza i chromu, znajdowany jako mikroskopijne inkluzje w diamentach.

## Charakterystyka Xiexiandeit to bardzo rzadki tlenek żelaza i chromu należący do grupy spineli. Jest naturalnym odpowiednikiem syntetycznego chromianu żelaza(II). Występuje w postaci mikroskopijnej wielkości, czarnych, nieprzezroczystych ziaren o metalicznym połysku. Zazwyczaj tworzy niewielkie, dobrze wykształcone (euhedralne) lub częściowo wykształcone (subhedralne) kryształy o pokroju typowym dla spineli, czyli ośmiościennym. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest całkowicie nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczono na 4,96 g/cm³. Twardość nie została precyzyjnie określona, jednak jak inne spinele, jest to minerał stosunkowo twardy. ## Barwy i odmiany Xiexiandeit jest jednolicie czarny. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2007 roku. Jego nazwa honoruje chińskiego mineraloga i petrologa Xie Xiande (ur. 1934) z Chińskiej Akademii Nauk Geologicznych, w uznaniu jego wkładu w badania minerałów wysokociśnieniowych. Miejscem typowym, gdzie po raz pierwszy zidentyfikowano ten minerał, jest ofiolit Luobusha w Tybecie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, xiexiandeit nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego, dostarczając cennych informacji o procesach zachodzących w głębi płaszcza Ziemi.

Właściwości

Połysk
Metallic
Gęstość
4.96
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja xiexiandeitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Ze względu na mikroskopijne rozmiary ziaren, wymaga to użycia mikroskopu elektronowego z mikroanalizatorem rentgenowskim (EMPA) do określenia składu chemicznego oraz dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. Kluczową wskazówką jest jego specyficzne środowisko występowania - jako inkluzja w diamencie pochodzącym ze skał płaszcza Ziemi. ## Odróżnianie od podobnych W obrazie mikroskopowym może być mylony z innymi nieprzezroczystymi minerałami z grupy spineli, takimi jak chromit czy magnetyt, które mogą występować w podobnych warunkach. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie precyzyjnej analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, izometryczne kryształy, najczęściej w formie ośmiościanów (oktaedrów), co jest typowe dla minerałów z grupy spineli.

Środowisko występowania

## Geneza Xiexiandeit jest minerałem wysokociśnieniowym, formującym się w warunkach górnego płaszcza Ziemi. Powstaje na głębokościach przekraczających 125 km. Na powierzchnię jest transportowany jako inkluzja w kryształach diamentu, które z kolei znajdują się w skałach ofiolitowych (fragmentach skorupy oceanicznej i płaszcza) wyniesionych na powierzchnię w procesach tektonicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w paragenezie z diamentem, coesytem (wysokociśnieniową odmianą SiO₂), chromitem oraz żelazem rodzimym. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania xiexiandeitu na świecie jest ofiolit Luobusha w strefie szwu Yarlung Zangbo, w Tybetańskim Regionie Autonomicznym w Chinach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Kryteria te nie mają zastosowania, ponieważ xiexiandeit nie jest minerałem kolekcjonerskim. Jego wartość jest czysto naukowa i zależy od jakości danych analitycznych, które można uzyskać z próbki, oraz od kontekstu geologicznego znaleziska. ## Popularne stanowiska Minerał znany jest wyłącznie z lokalizacji typowej w Tybecie, która nie jest dostępna dla kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Nie dotyczy. Minerał występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych inkluzji w innych minerałach, głównie w diamencie. Nie tworzy okazów kolekcjonerskich wymagających czyszczenia. ## Czego unikać Nie dotyczy. Wszelkie oddziaływania fizyczne lub chemiczne dotyczyłyby minerału macierzystego (gospodarza), w którym xiexiandeit jest zamknięty. ## Przechowywanie Okazy zawierające xiexiandeit są przechowywane w kolekcjach naukowych i badawczych. Nie są dostępne w obrocie kolekcjonerskim.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej