Xieite

Wzór chemiczny: Fe₂+Cr₃+₂O₄

Xieit to bardzo rzadki tlenek żelaza i chromu z grupy spineli, odkryty w meteorycie Suizhou.

## Charakterystyka Xieit jest tlenkiem żelaza i chromu należącym do grupy spineli. Występuje w postaci niezwykle małych, submikronowych ziaren, zazwyczaj o anhedralnym (nieregularnym) pokroju, tworzących agregaty z innymi minerałami. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne nie są możliwe do oceny gołym okiem. Obserwowany w mikroskopie elektronowym ma szary kolor i metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Jako minerał nieprzezroczysty, xieit charakteryzuje się metalicznym połyskiem. Jego twardość i gęstość zostały obliczone, ale nie zmierzone bezpośrednio z powodu mikroskopijnej wielkości ziaren. Obliczona gęstość wynosi około 4.52 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał jest nieprzezroczysty, o szarej barwie w świetle odbitym. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa xieit honoruje Xie Xiande (ur. 1934), chińskiego mineraloga i petrologa z Instytutu Geochemii w Guangzhou, Chińskiej Akademii Nauk, za jego wkład w badania minerałów w meteorytach. Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2007 roku, a jego odkrycie opisano w 2009 roku. Został zidentyfikowany w meteorycie chondrytowym Suizhou, który spadł w prowincji Hubei w Chinach w 1986 roku. ## Zastosowania Xieit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako wskaźnik warunków wysokiego ciśnienia i temperatury podczas formowania się ciał macierzystych meteorytów.

Właściwości

Połysk: Metallic
Gęstość: 4.52
Łupliwość: None
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja xieitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak skaningowy mikroskop elektronowy (SEM) z analizą dyspersji energii (EDS) oraz dyfrakcja elektronowa wstecznie rozproszona (EBSD). W świetle odbitym jest szary i izotropowy. Nie da się go zidentyfikować na podstawie cech makroskopowych. ## Odróżnianie od podobnych Xieit jest polimorfem chromitu o tej samej formule chemicznej (FeCr₂O₄), ale o innej, regularnej strukturze krystalicznej typu spinelu. Chromit krystalizuje w układzie rombowym. Odróżnienie tych dwóch minerałów wymaga analizy strukturalnej, np. za pomocą dyfrakcji rentgenowskiej lub elektronowej. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy anhedralne (nieregularne), submikronowe ziarna, zwykle o wielkości poniżej 10 mikrometrów, występujące w agregatach z innymi minerałami szokowymi.

Środowisko występowania

## Geneza Xieit jest minerałem wysokociśnieniowym, powstającym w wyniku metamorfizmu szokowego. Tworzy się w żyłach szokowych w meteorytach chondrytowych, które powstały podczas zderzeń asteroid w przestrzeni kosmicznej. Warunki jego powstania szacuje się na ciśnienie co najmniej 20 GPa i temperaturę około 2000-2200 °C. ## Asocjacje mineralne W meteorycie Suizhou xieit współwystępuje z innymi minerałami, takimi jak chromit, ringwoodyt, majorit, wadsleyit oraz stopem żelazowo-niklowym (kamacyt i taenit). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania xieitu na świecie jest meteoryt Suizhou, który spadł w 1986 roku w pobliżu miasta Suizhou w prowincji Hubei w Chinach. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, xieit nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego w postaci wyizolowanych okazów. Jedyną możliwością posiadania go w kolekcji jest nabycie fragmentu meteorytu Suizhou, w którym został on zidentyfikowany. Wartość takiego okazu jest determinowana przez jego masę, proweniencję i jakość jako okazu meteorytu, a nie przez obecność samego xieitu, która jest niemożliwa do zweryfikowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem xieitu jest meteoryt Suizhou z Chin.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie wyłącznie w postaci inkluzji w meteorytach, okazy xieitu nie są czyszczone w tradycyjnym sensie. Preparatyka ogranicza się do technik laboratoryjnych stosowanych przy analizie cienkich płytek i zgładów. ## Czego unikać Okazy (meteoryty) zawierające xieit należy chronić przed wilgocią, która może powodować korozję minerałów towarzyszących, zwłaszcza metalicznego żelaza. Należy unikać kontaktu z chemikaliami i ekstremalnymi temperaturami. ## Przechowywanie Meteoryty zawierające xieit powinny być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w specjalistycznych pojemnikach z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym), aby zapobiec degradacji.