Wuyanzhiite

Wzór chemiczny: Cu¹⁺₂S²⁻

Wuyanzhiit to rzadki siarczek miedzi(I) o tetragonalnej strukturze, występujący w formie drobnych, tabliczkowych kryształów o ciemnoszarej barwie.

## Charakterystyka Wuyanzhiit jest siarczkiem miedzi(I) i polimorfem chalkozynu oraz djurleitu. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub płytkowe kryształy, osiągające rozmiary do 50 mikrometrów. Jego barwa jest ciemnoszara, a na świeżej powierzchni wykazuje metaliczny połysk. Jest minerałem nieprzezroczystym. Z uwagi na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jest obiektem zainteresowania głównie wyspecjalizowanych kolekcjonerów i mineralogów systematycznych. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa i gęstością 5,618 g/cm³. Ma metaliczny połysk i czarną rysę. Jego przełam jest nierówny. Jest nieprzezroczysty. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Wuyanzhi (ur. 1937), chińskiego mineraloga i krystalografa z Instytutu Geochemii w Guangzhou, za jego wkład w badania minerałów. Został on zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku (IMA2017-006).

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-0
Połysk: Metaliczny
Rysa: Czarny
Gęstość: 5.618
Przełam: Nieregularny/Nierówny
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wuyanzhiitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie jest nie do odróżnienia od innych siarczków miedzi o podobnym wyglądzie. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z chalkozynem, djurleitem, kowelitem czy bornitem. Wuyanzhiit wyróżnia się od chalkozynu (jednoskośny) i djurleitu (jednoskośny) tetragonalnym układem krystalograficznym. Różnice te są możliwe do stwierdzenia wyłącznie metodami laboratoryjnymi. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy, często zebrane w niewielkie agregaty. Kryształy rzadko przekraczają 50 mikrometrów długości i kilka mikrometrów grubości.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia hydrotermalnego, krystalizujący w warunkach niskich temperatur. Powstaje w strefach wzbogacenia w miedź w złożach kruszcowych. ## Asocjacje mineralne W miejscu typowym (kopalnia Baifang) współwystępuje z chalkozynem, djurleitem, galeną, sfalerytem, pirytem, bornitem, kwarcem i kalcytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania wuyanzhiitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia Baifang, w powiecie Changning, w prefekturze Hengyang, w prowincji Hunan w Chinach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu wuyanzhiitu jest determinowana przez obecność możliwych do zidentyfikowania (choćby pod mikroskopem) kryształów na matrycy skalnej. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, każdy okaz z potwierdzoną obecnością tego minerału jest uważany za wartościowy naukowo i kolekcjonersko. Bogactwo skupień i asocjacja z innymi rzadkimi minerałami podnosi jego atrakcyjność.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy wuyanzhiitu nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie przez kolekcjonera. Wszelkie próby czyszczenia mogą zniszczyć lub usunąć delikatne kryształy z matrycy skalnej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz ultradźwiękami. Minerał jest wrażliwy na utlenianie, które może zmienić jego powierzchnię. Należy chronić go przed wilgocią i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w zamkniętym, wyściełanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności. Ekspozycja na światło nie jest głównym zagrożeniem, ale stabilność chemiczna jest kluczowa.