Wroewolfeite

Wzór chemiczny: Cu₂+₄S₆+O₄(OH)₆·₂H₂O

Wroewolfeit to rzadki, uwodniony siarczan wodorotlenkowy miedzi, tworzący charakterystyczne, szmaragdowozielone kryształy tabliczkowe i promieniste agregaty.

## Charakterystyka Wroewolfeit jest minerałem z grupy siarczanów, chemicznie uwodnionym siarczanem wodorotlenkowym miedzi. Jego najbardziej charakterystyczną cechą są niewielkie, cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy o żywej, szmaragdowozielonej do niebieskawozielonej barwie. Kryształy te często tworzą wachlarzowate, promieniste lub gwiaździste skupienia, a także cienkie naskorupienia na skale macierzystej. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, najpiękniejsze okazy są zazwyczaj obserwowane pod powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2.5, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest również kruchy. Połysk wroewolfeitu określa się jako szklisty, a na płaszczyznach doskonałej łupliwości może być perłowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 3.28 g/cm³. ## Barwy i odmiany Główną i jedyną gamą barwną wroewolfeitu jest intensywna zieleń, w odcieniach od szmaragdowego po niebieskozielony. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1974 roku przez Pete'a J. Dunna i Rolanda C. Rouse'a. Nazwa "wroewolfeit" została nadana na cześć dr Caleba Wroe Wolfe'a (1908–1980), profesora geologii na Uniwersytecie Bostońskim, w uznaniu jego wkładu w dziedzinie mineralogii i krystalografii. ## Zastosowania Wroewolfeit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów minerałów, szczególnie tych specjalizujących się w minerałach wtórnych miedzi oraz w mikromontażach.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5
Połysk: Vitreous to pearly
Rysa: Light green
Gęstość: 3.28
Łupliwość: Perfect on {001}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne wroewolfeitu to jego szmaragdowozielona barwa, cienkotabliczkowy pokrój kryształów, doskonała łupliwość w jednym kierunku oraz występowanie w formie promienistych agregatów. Ważnym wskaźnikiem jest również jego parageneza, czyli współwystępowanie z innymi wtórnymi minerałami miedzi. ## Odróżnianie od podobnych Wroewolfeit jest polimorfem langitu i posnjakitu, co oznacza, że ma ten sam skład chemiczny, ale inną strukturę krystaliczną. Odróżnienie go od tych minerałów bez specjalistycznych badań (np. XRD) bywa bardzo trudne. Można go pomylić także z innymi zielonymi minerałami miedzi: - **Langit**: Często tworzy nieco grubsze kryształy, ale pewne rozróżnienie wymaga analizy. - **Posnjakit**: Zazwyczaj występuje w postaci drobniejszych, bardziej ziarnistych nalotów. - **Brochantyt**: Tworzy kryształy igiełkowe lub pryzmatyczne, a nie tabliczkowe. - **Malachit**: Reaguje gwałtownie z kwasem solnym, wydzielając pęcherzyki dwutlenku węgla, czego wroewolfeit nie robi. ## Formy kryształów Kryształy są cienkotabliczkowe, często wydłużone w jednym kierunku, przypominając listewki. Niemal zawsze występują w skupieniach: wachlarzowatych, promienistych, gwiaździstych lub w formie splątanych agregatów. Tworzy również cienkie naskorupienia i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Wroewolfeit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców miedzi. Krystalizuje z roztworów bogatych w miedź i siarczany w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. Często jest minerałem stosunkowo "młodym" geologicznie, tworzącym się współcześnie w starych wyrobiskach górniczych (tzw. minerał post-miningowy) na ścianach tuneli lub belkach stropowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami i węglanami miedzi, takimi jak langit, posnjakit, brochantyt, malachit, azuryt, a także z gipsem, chalkopirytem i sfalerytem. ## Lokalizacje Jest to minerał rzadki, znany z kilkudziesięciu lokalizacji na świecie. Stanowisko typowe, gdzie został odkryty, to kopalnia Loudville w Massachusetts, USA. Inne znaczące miejsca występowania to m.in. Ecton w Anglii, Ľubietová (dawniej Libethen) na Słowacji, kopalnie w rejonie Laurionu w Grecji oraz Tsumeb w Namibii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy wroewolfeitu charakteryzują się intensywną, szmaragdową barwą, dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami i ich dużym rozmiarem (co w przypadku tego minerału oznacza kryształy o długości kilku milimetrów). Atrakcyjność podnoszą estetyczne, promieniste agregaty na kontrastującym podłożu skalnym. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi, kolorowymi minerałami wtórnymi. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i najbardziej pożądane przez kolekcjonerów uchodzą okazy pochodzące z historycznych lokalizacji w Ecton (Wielka Brytania) i Ľubietovej (Słowacja). Materiał z lokalizacji typowej w USA ma głównie znaczenie historyczne. Piękne, mikroskopowe okazy znajdowano również w Grecji (Laurion).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy wroewolfeitu są bardzo delikatne i należy obchodzić się z nimi ostrożnie. Do usuwania kurzu najlepiej używać miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Dopuszczalne jest krótkotrwałe czyszczenie w wodzie destylowanej, jednak należy natychmiast dokładnie osuszyć okaz. Nigdy nie należy używać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest bardzo miękki i podatny na zarysowania oraz uszkodzenia mechaniczne. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Jako minerał uwodniony, jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego dehydratację, a w konsekwencji zniszczenie i utratę barwy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wroewolfeitu w zamkniętych, wyściełanych pudełkach (np. typu "micromount"), aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na jego kruchość, nie powinien być przechowywany w kontakcie z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej