Wrightite

Wzór chemiczny: K₂Al₂O(As⁵⁺O₄)₂

Wrightyt to rzadki arsenian potasu i glinu, tworzący bezbarwne do jasnożółtych, tabliczkowe kryształy, odkryty w produktach wulkanicznych na Kamczatce.

## Charakterystyka Wrightyt jest arsenianem potasu i glinu, występującym w postaci niewielkich, przezroczystych kryształów. Zazwyczaj tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, które mogą łączyć się w rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Jego maksymalny obserwowany rozmiar to około 0.2 x 0.2 x 0.02 mm. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Kryształy wrightytu charakteryzują się szklistym połyskiem. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, wiele właściwości fizycznych, takich jak twardość, nie zostało precyzyjnie określonych. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 3.499 g/cm³. ## Barwy i odmiany Wrightyt jest bezbarwny do jasnożółtego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Fredericka Eugene Wrighta (1877–1953), amerykańskiego mineraloga i optyka z Carnegie Institution w Waszyngtonie, który wniósł znaczący wkład w rozwój metod mikroskopii kruszcowej. Wrightyt został uznany za nowy gatunek mineralny przez IMA w 2013 roku, chociaż jego odkrycie datuje się na 1983 rok. ## Zastosowania Wrightyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i ma znaczenie wyłącznie naukowe oraz kolekcjonerskie jako minerał rzadki.

Właściwości

Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 3.499
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie wrightytu jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy dyfrakcja rentgenowska, z powodu jego niewielkich rozmiarów i występowania w złożonych paragenezach. Wizualnie charakteryzuje się cienkimi, tabliczkowymi kryształami o heksagonalnym zarysie. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi lub jasnożółtymi minerałami wtórnymi występującymi w fumarolach, takimi jak inne arseniany (np. johillerit, dmisokolovit). Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Wrightyt krystalizuje w postaci cienkich, tabliczkowych kryształów, często o sześciobocznym konturze. Kryształy te tworzą wachlarzowate lub rozetowe agregaty na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Wrightyt jest minerałem pochodzenia fumarolicznego. Powstaje w wyniku sublimacji gazów wulkanicznych w wysokiej temperaturze (około 600°C) w środowisku utleniającym. Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej na powierzchniach porowatych bazaltowych skorup lawowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi arsenianami i siarczanami powstającymi w podobnych warunkach. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie hematytu, tenorytu, johillertu, dmisokolovitu, shchurovskyitu, anafitu, langbeinitem i aftitalem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania wrightytu na świecie jest jego lokalizacja typowa w Rosji - drugi stożek żużlowy powstały podczas wielkiej erupcji szczelinowej wulkanu Tołbaczik na Kamczatce.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o jakości okazu decyduje przede wszystkim bogactwo i wykształcenie kryształów na matrycy skalnej, a także obecność minerałów towarzyszących. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, rozetowymi agregatami przezroczystych kryształów, kontrastującymi z ciemniejszą skałą macierzystą. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów wrightytu jest jego miejsce typowe na wulkanie Tołbaczik na Kamczatce w Rosji. Materiał pochodzący z historycznych erupcji jest bardzo ograniczony i rzadko pojawia się na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Okazy powinny być chronione przed kurzem w oryginalnych pojemnikach. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i wodą. Kryształy są bardzo delikatne i podatne na uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić je przed wibracjami i wstrząsami. ## Przechowywanie Okazy wrightytu najlepiej przechowywać w stabilnych, zamykanych pojemnikach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł wibracji.