Wopmayite

Wzór chemiczny: Ca<sub>6</sub>Na<sub>3</sub>&#9744;Mn<sup>2+</sup>(PO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>(PO<sub>3</sub>OH)<sub>4</sub>

Wopmayit to rzadki fosforan wapnia, sodu i manganu, tworzący bezbarwne do bladoróżowych, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Wopmayit jest złożonym, uwodnionym fosforanem należącym do grupy alluaudytu. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, zwykle nieprzekraczających 1 mm długości. Kryształy są najczęściej zebrane w promieniste lub przypadkowo zorientowane agregaty. Jest minerałem przezroczystym o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Kryształy wopmayitu wykazują twardość około 5 w skali Mohsa. Są kruche i mają nierówny przełam. Gęstość minerału wynosi około 3,03 g/cm³. ## Barwy i odmiany Wopmayit jest zazwyczaj bezbarwny, czasami przybiera bladoróżowe lub bladożółte odcienie. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w złożu pegmatytowym Tanco w Bernic Lake, w prowincji Manitoba (Kanada). Jego nazwa, zatwierdzona przez IMA w 2004 roku, pochodzi od Orogenu Wopmay, wielkiego pasa górotwórczego w północno-zachodniej Kanadzie. Uhonorowano w ten sposób kanadyjskiego geologa Paula F. Hoffmana, który prowadził badania tego obszaru. Typowy materiał jest przechowywany w kolekcjach Kanadyjskiego Muzeum Przyrody w Ottawie. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, wopmayit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.03
Łupliwość
Good on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wopmayitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i spektroskopia chemiczna (EDS/WDS). Wstępnie można go podejrzewać na podstawie charakterystycznej paragenezy w pegmatycie Tanco. ## Odróżnianie od podobnych Wopmayit może być mylony z innymi bezbarwnymi lub bladoróżowymi fosforanami występującymi w pegmatytach, takimi jak strengit, fosfosyderyt czy inne minerały z grupy alluaudytu. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Tworzy spłaszczone, tabliczkowe lub listewkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, wydłużone wzdłuż osi krystalograficznej. Kryształy często formują promieniste agregaty lub nieregularne skupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Wopmayit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnym etapie ewolucji złożonych pegmatytów granitowych bogatych w lit i fosfor. Powstaje w strefach przeobrażeń, gdzie pierwotne fosforany ulegają przemianom pod wpływem roztworów hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (pegmatyt Tanco) współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, albit, eukryptyt, strengit, fosfosyderyt, tancoit, whitlockit oraz innymi złożonymi fosforanami. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania wopmayitu na świecie jest pegmatyt Tanco, zlokalizowany nad jeziorem Bernic w prowincji Manitoba, w Kanadzie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest obecność dobrze wykształconych, choćby mikroskopijnych, kryształów wopmayitu, najlepiej tworzących estetyczne agregaty. Wysoko cenione są okazy, na których wopmayit kontrastuje z minerałami towarzyszącymi. Czystość i przezroczystość kryształów również podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca - kopalni Tanco w Kanadzie. Jest to jedyna znana lokalizacja tego minerału, co czyni każdy okaz unikatowym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Zalecana jest najwyższa ostrożność. Najbezpieczniej jest używać sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, należy użyć wody destylowanej i bardzo miękkiego pędzelka, unikając mocnego tarcia. Okaz należy natychmiast dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wszelkich kwasów i silnych chemikaliów, które mogą uszkodzić minerał. Wopmayit jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i wibracjami. Nie należy go czyścić ultradźwiękami. ## Przechowywanie Okazy wopmayitu, ze względu na ich mały rozmiar i kruchość, powinny być przechowywane w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej