Wölsendorfite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>7</sub>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>14</sub>O<sub>19</sub>(OH)<sub>4</sub>·12H<sub>2</sub>O

Wölsendorfite to rzadki minerał uranu, tworzący charakterystyczne, tabliczkowe kryształy o intensywnej, czerwonej barwie.

## Charakterystyka Wölsendorfite jest złożonym, uwodnionym tlenkiem ołowiu i uranu, występującym w strefach utleniania złóż uranowych. Tworzy bardzo małe, najczęściej mikroskopijne, tabliczkowe lub listewkowe kryształy. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, czerwona do pomarańczowoczerwonej barwa. Zazwyczaj występuje w postaci cienkich nalotów, powłok lub rozetowych skupień na skałach macierzystych. ## Właściwości fizyczne Kryształy Wölsendorfite są bardzo kruche. Połysk jest najczęściej szklisty do lekko żywicznego. Jest minerałem przeświecającym, a w bardzo cienkich odłamkach może być przezroczysty. Ze względu na zawartość uranu i ołowiu, ma wysoką gęstość, wynoszącą około 6.8 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten cechuje się stałą i charakterystyczną paletą barw, od głębokiej czerwieni, przez czerwonopomarańczowy, do pomarańczowego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa Wölsendorfite pochodzi od miejsca jego pierwszego odkrycia - żył fluorytowych w Wölsendorf w Bawarii (Niemcy). Minerał został opisany i nazwany w 1957 roku przez J. Protas. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i silną radioaktywność, Wölsendorfite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Orange-red
Gęstość
6.8
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi Wölsendorfite są jego intensywnie czerwona barwa, tabliczkowy pokrój kryształów oraz występowanie w strefach utleniania złóż uranowych. Silna radioaktywność jest również ważną wskazówką. Pod wpływem krótkofalowego światła ultrafioletowego wykazuje słabą, zieloną fluorescencję. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czerwonymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak Fourmarieryt, który ma jednak inny pokrój kryształów i często tworzy większe agregaty. Ostateczne odróżnienie od podobnych tlenków uranylu wymaga zaawansowanych metod badawczych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o pseudoheksagonalnym zarysie, często zebrane w rozetowe lub wachlarzowate agregaty. Występuje również w formie drobnoziarnistych nalotów i powłok.

Środowisko występowania

## Geneza Wölsendorfite jest wtórnym minerałem uranu, powstającym w wyniku utleniania i wietrzenia pierwotnych rud uranowych (głównie uraninitu) w obecności roztworów bogatych w ołów. Tworzy się w warunkach niskich temperatur i ciśnień, w przypowierzchniowej części złóż. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak Fourmarieryt, Uraninit, Kasolit, Soddyit, a także z Fluorytem, Kwarcem i minerałami ołowiu, np. Galeną. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to historyczna lokalizacja w Wölsendorf (Bawaria, Niemcy), kopalnia Shinkolobwe (Demokratyczna Republika Konga), kopalnia La Creusaz (Szwajcaria) oraz złoża w rejonie jeziora Wielkie Niedźwiedzie (Kanada).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest intensywność i jednolitość czerwonej barwy. Wysoko cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne rozety lub wachlarze na kontrastującym podłożu. Wielkość kryształów jest również kluczowa, ponieważ większość okazów ma charakter mikroskopowy - każdy widoczny gołym okiem kryształ znacząco podnosi wartość. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione okazy, z najlepiej wykształconymi kryształami, pochodzą z kopalni Shinkolobwe w Demokratycznej Republice Konga. Klasyczne, choć zazwyczaj mniej spektakularne, są również okazy z typowej lokalizacji w Wölsendorf w Niemczech.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie delikatny i kruchy. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Ewentualny kurz można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Kryształy są wrażliwe na wstrząsy i otarcia. Jako minerał wtórny, jest niestabilny w zmiennych warunkach wilgotności. Jest silnie radioaktywny - należy ograniczyć ekspozycję i unikać wdychania pyłu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, wyściełanych pojemnikach, najlepiej z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie. Przechowywać w suchym miejscu, z dala od źródeł ciepła i bezpośredniego światła słonecznego. Ze względu na radioaktywność, okazy powinny być trzymane w miejscu niedostępnym dla dzieci i odpowiednio oznakowane.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej