Wittite B

Wzór chemiczny: Pb<sub>8</sub>Bi<sub>10</sub>S<sub>23</sub>

Wittyt B to rzadki minerał z grupy siarkosoli ołowiu i bizmutu, tworzący igiełkowe lub włókniste agregaty o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Wittyt B jest złożoną siarkosolą ołowiu i bizmutu, należącą do szeregu wittytu. Występuje w postaci drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów, które często tworzą spilśnione, promieniste lub bezładne agregaty. Jego barwa jest stalowoszara do cynowobiałej, z czasem może matowieć lub pokrywać się ciemniejszym nalotem. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do obserwacji bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa jest niska, wynosi około 2, co oznacza, że jest miękki i można go zarysować paznokciem. Jest minerałem ciężkim z uwagi na dużą zawartość ołowiu i bizmutu. ## Historia i nazwa Nazwa "wittyt" pochodzi od kopalni Wittichen w Niemczech, gdzie po raz pierwszy zidentyfikowano minerały z tej grupy. Pierwotnie opisany przez Johana Georga Lorenza Gustafa (G.) Flinka w 1925 roku. Wittyt B został później zdefiniowany jako odrębny gatunek mineralny w ramach szeregu wittytu, różniący się subtelnie składem chemicznym i strukturą od innych minerałów tej grupy.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
7.11
Łupliwość
Doskonała na {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Wittyt B jest trudny do zidentyfikowania bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza chemiczna (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualnie charakteryzuje się stalowoszarym kolorem, metalicznym połyskiem oraz formą drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów tworzących agregaty. Jego niska twardość (ok. 2) jest cechą pomocniczą. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi siarkosolami ołowiu i bizmutu, takimi jak aikinit, bizmutynit, jamesonit czy inne minerały z grupy wittytu. Wszystkie te minerały mają podobny wygląd (szare, metaliczne, igiełkowe). Pewne rozróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, igiełkowe lub listewkowe kryształy, często o przekroju prostokątnym. Zazwyczaj występują one w postaci splątanych, włóknistych lub promienistych agregatów wrosłych w skałę macierzystą lub wypełniających niewielkie szczeliny.

Środowisko występowania

## Geneza Wittyt B jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w żyłach kruszcowych, zwykle w paragenezie z innymi siarczkami i siarkosolami bizmutu, ołowiu i miedzi. Jego krystalizacja zachodzi w warunkach średnich i niskich temperatur. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, kalcyt, piryt, chalkopiryt, bizmutynit, aikinit, a także innymi rzadkimi siarkosolami. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska dla tego minerału to kopalnia Fäboliden w Lycksele (Lappland, Szwecja) oraz historyczna lokalizacja w kopalni Wittichen w Schwarzwaldzie (Badenia-Wirtembergia, Niemcy). Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, gdzie występują złoża bogate w bizmut.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu wittytu B zależy przede wszystkim od bogactwa i widoczności jego agregatów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, gęstymi skupieniami igiełkowych kryształów, kontrastującymi z otaczającą skałą (np. z białym kwarcem). Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione przez kolekcjonerów okazy pochodzą ze szwedzkiej kopalni Fäboliden. Okazy z tej lokalizacji są uważane za najlepsze na świecie dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy wittytu B są niezwykle delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, środkami czyszczącymi i innymi chemikaliami, które mogą spowodować jego rozkład. Minerał jest wrażliwy na utlenianie, dlatego należy ograniczyć jego ekspozycję na wilgotne powietrze. Jest bardzo miękki i kruchy, podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wittytu B w szczelnych, suchych pojemnikach (np. typu "membrane box") lub w stabilnych warunkach z dala od wilgoci i zanieczyszczeń powietrza. Należy chronić go przed kurzem i uszkodzeniami fizycznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej