Wilancookite

Wzór chemiczny: (Ba₅Li₂◻)Ba₆Be₂₄P₂₄O₉₆·26H₂O

Wilancookite to ekstremalnie rzadki minerał z grupy berylofosforanów, tworzący bezbarwne, tabliczkowe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Wilancookite jest uwodnionym berylofosforanem baru i litu, należącym do strukturalnej grupy pahasapaitu. Minerał ten tworzy bardzo małe, bezbarwne, tabliczkowe kryształy, osiągające rozmiar do 0.2 mm. Kryształy są przezroczyste i charakteryzują się szklistym połyskiem. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jest to minerał o znaczeniu wyłącznie naukowym i kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Kryształy Wilancookite wykazują twardość około 4 w skali Mohsa. Są kruche, a ich gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 2.91 g/cm³. Minerał nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Williama "Bil" Ansona Cooka Jr. (ur. 1947), amerykańskiego kolekcjonera minerałów z Newry w stanie Maine, który specjalizuje się w minerałach pegmatytowych. Wilancookite został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2023 roku (IMA2023-092). Odkrycia dokonano w materiale pochodzącym z jedynego znanego stanowiska na świecie.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-5
Barwa
Colourless
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.05
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Brittle
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja Wilancookite jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie jest nierozróżnialny od wielu innych bezbarwnych minerałów wtórnych występujących w pegmatytach granitowych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi mikroskopijnymi berylofosforanami, takimi jak pahasapait, z którym jest strukturalnie powiązany. Ostateczne odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego, zwłaszcza w celu potwierdzenia obecności baru i litu w określonych proporcjach. ## Formy kryształów Wilancookite tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {001}. Występuje w postaci pojedynczych, izolowanych kryształów na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Wilancookite jest minerałem wtórnym, który krystalizuje w późnym stadium procesów hydrotermalnych w złożonych pegmatytach granitowych bogatych w fosfor, beryl i lit. Powstaje w pustkach i szczelinach skalnych w wyniku przemian wcześniejszych minerałów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kwarcem, mikroklinem, eosphorytem, zanazziitem, wardytem, whitmoreitem, jahnsytem-(CaMnFe) oraz innymi rzadkimi fosforanami. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania Wilancookite na świecie (lokalizacja typowa) jest kamieniołom Palermo No. 1 w miejscowości Groton, w hrabstwie Grafton, w stanie New Hampshire, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o jakości okazu decyduje przede wszystkim stopień wykształcenia i ostrość krawędzi kryształów, ich przezroczystość oraz estetyczne umiejscowienie na matrycy skalnej. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz jest niezwykle cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczny materiał pochodzący z kamieniołomu Palermo No. 1 w New Hampshire, USA. Nowe pozyskanie materiału jest praktycznie niemożliwe, co czyni ten minerał jednym z najrzadszych na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Okazy powinny być chronione przed kurzem w specjalistycznych pojemnikach. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, ultradźwiękami oraz ekstremalnymi zmianami temperatury. Minerał jest kruchy, więc należy obchodzić się z nim z najwyższą ostrożnością, unikając wstrząsów i nacisku. ## Przechowywanie Okazy Wilancookite należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy unikać ekspozycji na wilgoć i bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie ma danych o jego wrażliwości na światło.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej