Wightmanite

Wzór chemiczny: Mg₅O(BO₃)(OH)₅·₂H₂O

Wightmanit to rzadki uwodniony boran magnezu, tworzący bezbarwne lub białe, jedwabiste agregaty włókniste.

## Charakterystyka Wightmanit jest rzadkim minerałem z grupy boranów, chemicznie uwodnionym tlenoboranem magnezu. Występuje najczęściej w formie skupień azbestopodobnych, promienistych lub splątanych agregatów o jedwabistym połysku. Poszczególne "włókna" to w rzeczywistości wydłużone, listewkowate kryształy. Bywa również spotykany w postaci kredowobiałych, ziemistych mas. ## Właściwości fizyczne Kryształy wightmanitu są bardzo miękkie, o twardości 3.5 w skali Mohsa. Minerał ten charakteryzuje się jedwabistym połyskiem w przypadku agregatów włóknistych lub matowym w przypadku skupień ziemistych. Jest przeświecający. Jego gęstość wynosi około 2.56 g/cm³. ## Barwy i odmiany Wightmanit jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1961 roku w kamieniołomie Commercial Quarry w Crestmore, w hrabstwie Riverside w Kalifornii (USA). Jego nazwa upamiętnia Randalla H. Wightmana (1899-1979), amerykańskiego kolekcjonera minerałów, który jako pierwszy znalazł okazy tego minerału. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, wightmanit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z konkretnych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5
Barwa: Colourless or light green
Połysk: Silky
Rysa: White
Gęstość: 2.60
Łupliwość: {010} perfect, {100} fair; the two making an angle of 73.5 deg.
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną wightmanitu są jego jedwabiste, włókniste lub azbestopodobne agregaty o białej barwie. Występowanie w skarnach magnezowych w asocjacji z innymi boranami jest kluczową wskazówką diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Wightmanit może być mylony z innymi włóknistymi boranami lub krzemianami, takimi jak tremolit czy chryzotyl (azbest). Odróżnienie wymaga analizy chemicznej (XRD, EDS) lub znajomości minerałów towarzyszących z danej lokalizacji. W przeciwieństwie do wielu krzemianów, wightmanit jest bardzo miękki. ## Formy kryształów Wightmanit tworzy wydłużone, listewkowate kryształy o przekroju rombowym, które zazwyczaj występują w postaci promienistych, splątanych lub włóknistych agregatów. Rzadziej spotyka się go w formie mas ziemistych.

Środowisko występowania

## Geneza Wightmanit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w strefach kontaktowych (skarnach), gdzie intruzje magmowe oddziałują na skały węglanowe bogate w magnez (dolomity lub marmury dolomityczne), dostarczając bor z roztworów hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi boranami magnezowymi, takimi jak kotoit, fluoboryt, szaibelyit, a także z peryklazem, brucytem, spinellem i kalcytem. ## Lokalizacje Najważniejszą i typową lokalizacją, skąd pochodzą najlepsze okazy, jest kamieniołom Commercial Quarry w Crestmore, w Kalifornii (USA). Potwierdzono jego występowanie również w kopalniach rud żelaza w Jakucji (Rosja) oraz w kilku miejscach w Chinach.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, jedwabistymi agregatami promienistymi, kontrastujące z ciemniejszą skałą macierzystą (matrycą). Ważna jest obfitość minerału na okazie oraz brak uszkodzeń delikatnych włókien. Okazy z typowej lokalizacji w Crestmore są najbardziej pożądane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znanym i cenionym źródłem okazów kolekcjonerskich wightmanitu jest jego lokalizacja typowa - Crestmore w Kalifornii, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy wightmanitu są bardzo delikatne i kruche. Należy je czyścić wyłącznie za pomocą sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub szczoteczką może bezpowrotnie uszkodzić włókniste agregaty. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Struktura minerału jest wrażliwa na wstrząsy i nacisk mechaniczny. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie ultradźwięków. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wightmanitu w zamykanych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać umieszczania na nich innych minerałów.