Widgiemoolthalite

Wzór chemiczny: Ni²⁺₅(CO₃)₄(OH)₂·4-5H₂O

Widgiemoolthalit to rzadki, uwodniony węglan niklu, tworzący charakterystyczne, niebieskozielone, kuliste agregaty i rozetki.

## Charakterystyka Widgiemoolthalit jest rzadkim minerałem z grupy węglanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony zasadowy węglan niklu. Występuje w postaci niewielkich, kulistych lub półkulistych agregatów o promienistej budowie wewnętrznej. Często tworzy także skupienia rozetkowe i naskorupienia. Jego kryształy są zazwyczaj bardzo małe, igiełkowe lub listewkowe, co nadaje agregatom delikatną, włóknistą teksturę. Jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż siarczków niklu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niewielką twardością, wynoszącą około 3.5 w skali Mohsa, co czyni go podatnym na zarysowania. Jego gęstość to około 3.13 g/cm³. Kryształy są przezroczyste i wykazują szklisty połysk. Ze względu na drobnokrystaliczną budowę agregatów, połysk na ich powierzchni może wydawać się bardziej matowy lub jedwabisty. ## Barwy i odmiany Widgiemoolthalit przyjmuje barwy od zielonej do niebieskozielonej, co jest typowe dla uwodnionych minerałów niklu. Intensywność i odcień zależą od konkretnych warunków krystalizacji i ewentualnych domieszek. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia – miejscowości Widgiemooltha w Australii Zachodniej. Został on po raz pierwszy opisany w 1992 roku na podstawie okazów znalezionych w kopalni niklu 132 North. Jest to więc minerał stosunkowo niedawno poznany przez naukę. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary wystąpień, widgiemoolthalit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielono-niebieska
Gęstość
3.13
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi widgiemoolthalitu są jego niebieskozielona barwa, występowanie w formie kulistych lub rozetkowych agregatów o promienistej strukturze oraz geneza związana ze strefami wietrzenia złóż niklu. Reaguje gwałtownie z kwasami, wydzielając dwutlenek węgla, co jest typowe dla węglanów. Jasnozielononiebieska rysa jest również pomocna w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Widgiemoolthalit można pomylić z innymi wtórnymi minerałami niklu, takimi jak gazolait, reevesyt czy zaratyt. Od gazolaitu i reevesytu, które mają podobną formę występowania, odróżnia go nieco inna barwa i skład chemiczny. Zaratyt, będący amorficznym węglanem niklu, tworzy najczęściej szkliste naskorupienia i nie ma krystalicznej struktury wewnętrznej widocznej w agregatach widgiemoolthalitu. Precyzyjne odróżnienie tych minerałów często wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) lub rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Minerał ten tworzy drobne, igiełkowe lub listewkowe kryształy, które niemal zawsze występują w postaci promienistych skupień. Agregaty te przybierają formę sferolitów (kulek), półkul, wachlarzyków oraz rozet. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są niezwykle rzadkie i mikroskopijnej wielkości.

Środowisko występowania

## Geneza Widgiemoolthalit jest minerałem wtórnym. Powstaje w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż siarczków niklu, szczególnie w klimacie suchym lub półpustynnym. Tworzy się w wyniku reakcji wód bogatych w dwutlenek węgla z pierwotnymi lub wtórnymi minerałami niklu, takimi jak pentlandyt, wiolaryt czy milleryt. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami niklu i minerałami skał otaczających. Typowe asocjacje obejmują gazolait, reevesyt, takowit, goethyt, magnezyt, a także relikty pierwotnych siarczków niklu (pentlandyt, milleryt) oraz serpentyn i kwarc. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania, skąd pochodzą najlepsze okazy, jest kopalnia 132 North w rejonie Widgiemooltha w Australii Zachodniej. Minerał ten został również zidentyfikowany w kilku innych miejscach na świecie o podobnej geologii, między innymi w kopalniach niklu w regionie Kambalda (również Australia Zachodnia) oraz w złożu Pafuri w Południowej Afryce.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy widgiemoolthalitu to te, które składają się z dobrze uformowanych, ostro zarysowanych sferolitów lub rozetek o intensywnej, niebieskozielonej barwie. Ważny jest kontrast z matrycą skalną, na której występują – najczęściej jest to brązowawy limonit lub jasny magnezyt. Okazy z licznymi, nieuszkodzonymi agregatami, o średnicy co najmniej kilku milimetrów, osiągają wyższe ceny. Czystość (brak nalotów i zanieczyszczeń) również podnosi wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądanym i klasycznym stanowiskiem jest lokalizacja typowa – kopalnia 132 North, Widgiemooltha, Australia Zachodnia. Okazy stamtąd są uważane za wzorcowe dla tego gatunku. Inne australijskie lokalizacje, jak kopalnia Otter-Juan w Kambaldzie, również dostarczają dobrych jakościowo okazów, choć są one rzadziej spotykane na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając wyłącznie miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego reaktywność z kwasami i potencjalną rozpuszczalność, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z roztworami chemicznymi. Jeśli konieczne jest usunięcie luźnych zanieczyszczeń, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami, które gwałtownie go rozkładają. Minerał jest miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Nie należy go wystawiać na działanie ultradźwięków ani myjek parowych. Długotrwała ekspozycja na wilgoć może prowadzić do jego powolnej degradacji. ## Przechowywanie Widgiemoolthalit najlepiej przechowywać w zamkniętym, stabilnym środowisku, takim jak pudełko klaserowe lub gablotka, z dala od kurzu i zanieczyszczeń chemicznych. Aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych, powinien być odizolowany od twardszych minerałów. Zaleca się przechowywanie w suchym miejscu.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej