Widenmannite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>2</sub>U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>

Widenmannit to rzadki, wtórny minerał uranylu i ołowiu, tworzący charakterystyczne, żółte naloty i agregaty drobnych kryształów.

## Charakterystyka Widenmannit jest uwodnionym węglanem uranylu i ołowiu, występującym w strefach utleniania złóż uranowych zawierających galenę. Tworzy bardzo małe, listewkowe lub igiełkowe kryształy, które zazwyczaj występują w postaci promienistych agregatów, rozet, sferolitów lub cienkich nalotów i powłok na skałach macierzystych. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy są najczęściej obserwowane pod powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Kryształy widenmannitu są elastyczne i giętkie. Minerał wykazuje silną, żółtą fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). Jest minerałem silnie radioaktywnym ze względu na obecność uranu. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 3-4, a gęstość jest wysoka, w przybliżeniu 6.5 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma charakterystyczną, jasnożółtą do kanarkowo-żółtej barwę. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa widenmannit została nadana na cześć Johanna Friedricha Wilhelma von Widenmanna (1764-1798), niemieckiego mineraloga i urzędnika górniczego. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1961 roku na podstawie próbek z kopalni Michael w Wittichen w Schwarzwaldzie (Niemcy). ## Zastosowania Widenmannit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych i rzadkich gatunkach mineralogicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3-4
Połysk
Szklisty do jedwabistego
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
6.5
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to intensywnie żółty kolor, forma występowania w postaci drobnych, igiełkowych lub listewkowych kryształów tworzących promieniste agregaty, a także silna żółta fluorescencja w świetle UV. Wysoka gęstość również jest cechą pomocniczą. ## Odróżnianie od podobnych Widenmannit można pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak boltwoodit, uranofan czy kasolit. Odróżnienie często wymaga zaawansowanych metod analitycznych (np. XRD, EDS), chociaż charakterystyczna promienista forma agregatów i elastyczność kryształów mogą być pomocne w identyfikacji wizualnej. ## Formy kryształów Kryształy są wydłużone, listewkowe lub igiełkowe, często spłaszczone. Zazwyczaj tworzą promieniste, gwiaździste lub sferolityczne agregaty, a także cienkie naloty i skorupki.

Środowisko występowania

## Geneza Widenmannit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż uranowych, które zawierają również siarczki ołowiu, głównie galenę. Tworzy się w wyniku działania wód bogatych w węglany na pierwotne minerały uranu i ołowiu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu i ołowiu, takimi jak boltwoodit, uranofan, kasolit, fourmarieryt, a także z galeną, uraninitem, fluorytem, kwarcem i barytem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to miejsce odkrycia - kopalnia Michael w Wittichen (Schwarzwald, Niemcy), a także kopalnia Uranus w Kleinrückerswalde koło Annaberg-Buchholz (Saksonia, Niemcy). Znany jest również z kilku innych lokalizacji w Niemczech, Francji (złoże Margnac) i Czechach.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi agregatami promienistymi lub sferolitami o intensywnie żółtej barwie, kontrastujące z ciemną skałą macierzystą. Wielkość i bogactwo agregatów na matrycy są kluczowymi czynnikami wpływającymi na wartość okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych niemieckich lokalizacji, takich jak kopalnia Michael w Schwarzwaldzie czy kopalnia Uranus w Saksonii, są uważane za najbardziej pożądane ze względu na ich historyczne znaczenie i jakość.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy widenmannitu są niezwykle delikatne i kruche. Należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą jest niewskazany, ponieważ może uszkodzić drobne kryształy. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Jako minerał radioaktywny, wymaga ostrożnego obchodzenia się - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. typu "perky box"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem, a także aby ograniczyć emisję radonu. Przechowywać z dala od innych minerałów, które mogą być wrażliwe na promieniowanie. Ekspozycja powinna odbywać się za barierą (np. w gablocie) i z dala od miejsc stałego przebywania ludzi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej