Whitecapsite

Wzór chemiczny: H<sub>16</sub>Fe<sup>2+</sup><sub>5</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>14</sub>Sb<sup>3+</sup><sub>6</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>18</sub>O<sub>16</sub>·120H<sub>2</sub>O

Whitecapsite to ekstremalnie rzadki, uwodniony arsenian żelaza i antymonu, tworzący mikroskopijne, żółte agregaty krystaliczne.

## Charakterystyka Whitecapsite jest minerałem wtórnym z grupy arsenianów, o bardzo złożonym składzie chemicznym. Występuje w postaci mikroskopijnych, igiełkowych lub włoskowych kryształów, które najczęściej tworzą promieniste, sferulityczne agregaty lub delikatne naskorupienia i naloty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Ze względu na swój rozmiar, jest to typowy minerał mikromontażowy, niemożliwy do zidentyfikowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo kruchy. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2, a gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego to 2,81 g/cm³. Kryształy wykazują połysk szklisty, przechodzący w jedwabisty w przypadku drobnowłóknistych agregatów. Są przezroczyste do przeświecających. ## Barwy i odmiany Whitecapsite ma charakterystyczną, jaskrawą barwę, od kanarkowożółtej do żółtobrązowej. Rysa jest jasnożółta. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia – kopalni złota White Caps w dystrykcie Manhattan, w hrabstwie Nye, w stanie Nevada (USA). Jest to jedyne znane miejsce występowania tego minerału na świecie. ## Zastosowania Whitecapsite nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikromontażowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous to silky
Rysa
Pale yellow
Gęstość
2.81
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja whitecapsite w warunkach amatorskich jest niemożliwa. Jego cechy fizyczne, takie jak kolor i forma występowania, są podobne do wielu innych wtórnych minerałów arsenowych. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) do określenia struktury krystalicznej oraz analiza chemiczna (np. EDS/WDS) w celu potwierdzenia jego unikalnego, złożonego składu. ## Odróżnianie od podobnych Whitecapsite może być łatwo pomylony z innymi żółtymi, wtórnymi arsenianami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak farmakosyderyt, skorodyt, pittycyt czy yukonit. Od większości z nich odróżnia go obecność antymonu w składzie, co jest możliwe do stwierdzenia jedynie metodami laboratoryjnymi. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, igiełkowe lub włosowate kryształy o przekroju heksagonalnym. Kryształy te niemal zawsze występują w formie promienistych lub splątanych agregatów, a także kulistych sferolitów i cienkich powłok na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Whitecapsite jest minerałem wtórnym (supergenicznym), powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż polimetalicznych bogatych w arsen i antymon. Formuje się w warunkach pohutniczych, krystalizując na ścianach starych wyrobisk górniczych w wyniku oddziaływania roztworów bogatych w siarczany na minerały pierwotne. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich, wtórnych arsenianów i siarczanów. Do najczęstszych minerałów towarzyszących w lokalizacji typowej należą: pittycyt, yukonit, farmakosyderyt, skorodyt, jarosyt, gips oraz goethyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania whitecapsite na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia White Caps, w pobliżu Manhattan, w hrabstwie Nye, w stanie Nevada, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów minerałów mikromontażowych najważniejszymi kryteriami oceny okazu whitecapsite są: bogactwo i obfitość agregatów na skale macierzystej, intensywność i czystość żółtej barwy oraz estetyka kompozycji z innymi minerałami towarzyszącymi. Wysoko cenione są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami. ## Popularne stanowiska Jako że minerał ten znany jest tylko z jednej lokalizacji na świecie, wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z kopalni White Caps w Nevadzie. Jest to klasyczne stanowisko dla wielu rzadkich, wtórnych minerałów arsenowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy whitecapsite są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Jedyną bezpieczną metodą usuwania kurzu jest użycie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą, roztworami chemicznymi oraz czyszczenia mechanicznego (np. szczoteczkami). ## Czego unikać Jako minerał uwodniony, jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji i zniszczenia struktury. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym, które może powodować blaknięcie. Jest chemicznie reaktywny i ulega zniszczeniu w kontakcie z kwasami i innymi chemikaliami. Ze względu na zawartość arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w szczelnych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem oraz wahaniami wilgotności. Należy trzymać je w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła i światła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej