Wenkite

Wzór chemiczny: Ba<sub>4</sub>Ca<sub>6</sub>(Si,Al)<sub>20</sub>O<sub>41</sub>(OH)<sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>·H<sub>2</sub>O

Wenkyt to bardzo rzadki, złożony tektokrzemian berylu i wapnia, tworzący włókniste agregaty o jedwabistym połysku.

## Charakterystyka Wenkyt jest minerałem z gromady krzemianów, charakteryzującym się bardzo złożonym składem chemicznym. Występuje niezwykle rzadko, tworząc promieniste lub włókniste agregaty, które mogą osiągać do 2 cm średnicy. Poszczególne "włókna" w agregacie są w rzeczywistości wydłużonymi, pryzmatycznymi kryształami. Ze względu na swoją rzadkość i niepozorny wygląd, jest minerałem znanym głównie w kręgach naukowych i wśród wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten cechuje się twardością około 6 w skali Mohsa. Ma jedwabisty połysk, wynikający z jego włóknistej budowy. Jest minerałem przeświecającym. Jego gęstość obliczona wynosi około 3.16 g/cm³. ## Barwy i odmiany Wenkyt jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje profesora Eduarda Wenk (1907-2001), szwajcarskiego geologa i petrologa z Uniwersytetu w Bazylei, który jako pierwszy znalazł ten minerał. Został on opisany jako nowy gatunek mineralny w 1962 roku na podstawie próbek z typowej lokalizacji w Candoglia we Włoszech.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
3.16
Łupliwość
Niedoskonała wg {1010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną wenkytu są jego promienisto-włókniste agregaty o jedwabistym połysku, występujące w specyficznym środowisku geologicznym - marmurach. Ze względu na ekstremalną rzadkość, identyfikacja w terenie jest praktycznie niemożliwa i wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza rentgenowska (XRD) i chemiczna. ## Odróżnianie od podobnych Włókniste agregaty wenkytu mogą przypominać inne minerały zeolitowe lub krzemiany o podobnej formie, takie jak natrolit czy skolecyt. Odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy chemicznej i krystalograficznej oraz znajomości paragenezy (współwystępowania z innymi minerałami). ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o przekroju heksagonalnym, które niemal zawsze występują w formie promienistych lub włóknistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Wenkyt powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego wysokiego stopnia, w obrębie marmurów (zmetamorfizowanych wapieni). Jego krystalizacja jest związana z obecnością siarczanów w skarnach wapienno-krzemianowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kalcytem, diopsydem, tytanitem, flogopitem, pirytem, pirotynem, grafitem, grossularem, klinozoisytem i skolecytem. ## Lokalizacje Najważniejsza i typowa lokalizacja to kamieniołom marmuru w Candoglia, w dolinie Ossola (Piemont, Włochy). Znany jest również z kilku innych miejsc na świecie, w tym z kompleksu intruzywnego Afrikanda na Półwyspie Kolskim w Rosji oraz z kopalni Jakupiranga w São Paulo w Brazylii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejszy jest rozmiar i jakość uformowania promienistych agregatów. Najbardziej cenione są okazy, gdzie włókniste "słońca" wenkytu są wyraźnie widoczne na kontrastującym tle skały macierzystej (marmuru). Ze względu na rzadkość, każdy dobrze wykształcony i potwierdzony okaz jest wartościowy. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i klasyczne okazy pochodzą z typowej lokalizacji w Candoglia we Włoszech. Materiał z innych stanowisk jest ekstremalnie rzadki na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na włóknistą i delikatną naturę agregatów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Dopuszczalne jest jedynie ostrożne użycie sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, myjek parowych, kwasów i detergentów. Agregaty są kruche i wrażliwe na wstrząsy oraz nacisk mechaniczny. Przechowywać z dala od wilgoci. ## Przechowywanie Okazy wenkytu najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zmianami wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej