Wattersite

Wzór chemiczny: Hg<sup>1+</sup><sub>4</sub>Hg<sup>2+</sup>O<sub>2</sub>(Cr<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)

Wattersyt to bardzo rzadki chromian rtęci, wyróżniający się intensywną, czarną barwą i występowaniem w postaci drobnych, błyszczących kryształów.

## Charakterystyka Wattersyt jest minerałem z gromady chromianów, chemicznie definiowanym jako chromian tlenku rtęci(I) i rtęci(II). Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Najczęściej tworzy cienkie naloty, powłoki lub niewielkie skupienia na powierzchni skały macierzystej. Jego charakterystyczną cechą jest czarna, nieprzezroczysta barwa oraz silny, niemal metaliczny połysk, co nadaje mu unikalny wygląd. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą 3.5. Ma bardzo wysoką gęstość (9.4 g/cm³), co jest typowe dla minerałów zawierających rtęć. Jest kruchy, a jego kryształy łatwo ulegają uszkodzeniu. Połysk jest silny, opisywany jako submetaliczny do diamentowego. ## Barwy i odmiany Wattersyt jest jednolity pod względem barwy - zawsze występuje w kolorze czarnym. Nie posiada znanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Clear Creek w hrabstwie San Benito w Kalifornii, USA. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek mineralny w 1987 roku. Jego nazwa honoruje Lucius "Lue" Wattersa (ur. 1911), amerykańskiego kolekcjonera minerałów z Kalifornii, który jako pierwszy zwrócił uwagę na ten niezwykły materiał.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Sub-Adamantine
Rysa
Black
Gęstość
9.4
Łupliwość
Good on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Wattersyt można rozpoznać po jego czarnej barwie, silnym submetalicznym lub diamentowym połysku oraz bardzo wysokiej gęstości. Kluczowe jest jego występowanie w asocjacji z innymi minerałami rtęci, szczególnie w serpentynitach. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, do identyfikacji często wymagane jest powiększenie. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, ciężkimi minerałami. Od magnetytu odróżnia go brak właściwości magnetycznych. Od innych tlenków i siarczków odróżnia go specyficzna geneza i współwystępowanie z minerałami rtęci w środowisku hydrotermalnym niskich temperatur. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, często o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj występują one jako rozproszone, pojedyncze kryształy lub niewielkie skupienia na powierzchni skały.

Środowisko występowania

## Geneza Wattersyt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, powstającym w niskich temperaturach. Tworzy się jako produkt utleniania i przemian minerałów rtęci w strefach bliskich powierzchni, w obrębie złóż rtęci osadzonych w serpentynitach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych, często rzadkich minerałów rtęci. Najczęściej współwystępuje z cynobrem, rtęcią rodzimą, edgarbaileyitem, dewalitem, rtęciowym kordierytem oraz minerałami z grupy montroydytu. Skałą macierzystą jest zazwyczaj serpentynit lub skruszona krzemionka. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i dobrze opisanym miejscem występowania wattersytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Clear Creek w hrabstwie San Benito w Kalifornii, USA. Jest to jedno z najrzadszych stanowisk mineralogicznych.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy uwierzytelniony okaz wattersytu jest cenny. Najwyżej oceniane są mikroskopy (micromounts) z wyraźnie wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi kryształami, które kontrastują z matrycą skalną. Wielkość i bogactwo kryształów na danym fragmencie skały są kluczowymi czynnikami wpływającymi na wartość. Czystość nie jest istotnym kryterium, ponieważ minerał jest z natury nieprzezroczysty. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa - kopalnia Clear Creek w Kalifornii. Okazy z tego miejsca są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach (tzw. "rarity collectors") oraz minerałach z konkretnych lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, kruchość i toksyczność, okazy wattersytu generalnie nie powinny być czyszczone. Jakakolwiek interwencja mechaniczna lub chemiczna grozi zniszczeniem minerału i uwolnieniem toksycznej rtęci. W razie konieczności usunięcia kurzu można użyć bardzo delikatnego strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, środkami chemicznymi oraz ultradźwiękami. Minerał jest wrażliwy na podwyższoną temperaturę, która może spowodować jego rozkład i uwolnienie toksycznych oparów rtęci. Należy unikać wszelkich form czyszczenia mechanicznego, w tym szczoteczek. Konieczne jest unikanie bezpośredniego kontaktu ze skórą. ## Przechowywanie Okazy wattersytu muszą być przechowywane w szczelnych, zamkniętych pojemnikach, najlepiej z przezroczystego plastiku (tzw. micromount box), aby umożliwić obserwację bez bezpośredniego kontaktu. Pojemnik powinien być wyraźnie oznaczony jako materiał toksyczny. Przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od źródeł ciepła, światła słonecznego i w miejscu niedostępnym dla dzieci i zwierząt.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej