Wassonite

Wzór chemiczny: Ti²⁺S²⁻

Wassonit to ekstremalnie rzadki minerał, siarczek tytanu, zidentyfikowany wyłącznie w meteorycie chondrytowym Yamato 691.

## Charakterystyka Wassonit jest minerałem o mikroskopijnej skali, niewidocznym gołym okiem. Jego ziarna, zidentyfikowane w meteorycie enstatytowym Yamato 691, miały wielkość nieprzekraczającą 50x450 nanometrów. Z powodu ekstremalnie małych rozmiarów kryształów, jego cechy wizualne, takie jak wygląd typowego okazu w skali makroskopowej, nie są znane. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijne rozmiary ziaren, większość właściwości fizycznych wassonitu, takich jak twardość, gęstość, połysk czy przezroczystość, nie została określona eksperymentalnie. Obliczona gęstość wynosi 4,62 g/cm³. Minerał ten krystalizuje w układzie trygonalnym, w tej samej strukturze co pirotyn. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Johna T. Wassona (ur. 1940), profesora z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA), za jego wybitny wkład w badania nad meteorytami i aktynolitami. Minerał został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku, a jego odkrycie ogłoszono w 2011. Został zidentyfikowany przez zespół naukowców z NASA pod kierownictwem Keiko Nakamury-Messenger w próbce pochodzącej z meteorytu Yamato 691, znalezionego na Antarktydzie w 1969 roku. ## Zastosowania Obecnie wassonit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe, dostarczając informacji o warunkach panujących we wczesnym Układzie Słonecznym, w których formowały się minerały.

Właściwości

Barwa
Dark bronze to brown
Gęstość
4.452
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wassonitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga użycia transmisyjnego mikroskopu elektronowego (TEM) do zlokalizowania nanometrycznych kryształów oraz analizy składu chemicznego za pomocą spektroskopii dyspersji energii (EDS) w celu potwierdzenia składu (siarczek tytanu). ## Odróżnianie od podobnych Wassonit współwystępuje z innymi siarczkami, takimi jak troilit (FeS). Odróżnienie go od tych minerałów na podstawie cech wizualnych jest niemożliwe. Jedyną metodą jest precyzyjna analiza chemiczna w mikroskali. ## Formy kryształów Obserwowane kryształy wassonitu mają postać nanometrycznych, wydłużonych ziaren, często z widocznymi defektami strukturalnymi, takimi jak dyslokacje. Nie tworzy on form widocznych makroskopowo.

Środowisko występowania

## Geneza Wassonit powstał w wyniku procesów zachodzących w mgławicy słonecznej w początkowym etapie formowania się Układu Słonecznego. Krystalizował w środowisku o bardzo niskiej prężności tlenu (silnie redukcyjnym) i wysokiej temperaturze, wewnątrz macierzystego ciała (asteroidy), z którego pochodzi meteoryt Yamato 691. ## Asocjacje mineralne Wassonit został znaleziony w towarzystwie innych minerałów typowych dla chondrytów enstatytowych, takich jak enstatyt, troilit, sinoit oraz różnych faz krzemianowych i metalicznych (kamacyt). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania wassonitu na świecie jest meteoryt Yamato 691, znaleziony w górach Yamato na Antarktydzie. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wassonit nie jest minerałem kolekcjonerskim w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Nie tworzy okazów możliwych do zebrania czy wyeksponowania. Jego wartość jest czysto naukowa, a jedynym materiałem, w którym można go znaleźć, są fragmenty meteorytu Yamato 691, przechowywane w kolekcjach instytucji badawczych, takich jak NASA i Narodowy Instytut Badań Polarnych w Japonii.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy zawierające wassonit (fragmenty meteorytów) nie powinny być czyszczone przy użyciu metod mokrych, zwłaszcza z użyciem chemikaliów, ze względu na ryzyko zniszczenia mikroskopijnych ziaren i minerałów towarzyszących. ## Czego unikać Wassonit jest niestabilny w warunkach ziemskich i łatwo ulega utlenianiu w kontakcie z powietrzem i wilgocią. Należy unikać zmian temperatury, wilgoci oraz ekspozycji na tlen atmosferyczny, które mogą prowadzić do jego rozkładu. ## Przechowywanie Materiały zawierające wassonit, będące przedmiotem badań naukowych, powinny być przechowywane w wyspecjalizowanych warunkach, najlepiej w atmosferze beztlenowej (np. w komorach z azotem) lub w próżni, aby zapobiec degradacji. Przechowywanie w suchym eksykatorze to absolutne minimum.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej