Warkite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Sc<sub>6</sub>Al<sub>6</sub>O<sub>20</sub>

Warkit to ekstremalnie rzadki minerał z grupy hibonitu, znaleziony wyłącznie w meteorycie Allende, wyróżniający się unikalnym składem chemicznym z wapniem, skandem i glinem.

## Charakterystyka Warkit jest minerałem o mikroskopijnej skali, występującym w postaci niewielkich, tabliczkowych lub płytkowych kryształów, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 100 mikrometrów. Tworzy skupienia razem z innymi rzadkimi minerałami w obrębie inkluzji bogatych w wapń i glin (CAI) w meteorytach. Ze względu na swój rozmiar, jego cechy wizualne nie są możliwe do oceny gołym okiem i wymagają zaawansowanych technik mikroskopowych. ## Właściwości fizyczne Kryształy warkitu wykazują połysk określany jako szklisty do submetalicznego. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu mikroskopijnych rozmiarów próbek, jednak na podstawie składu i struktury można je szacować jako wysokie. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Obserwowane kryształy są nieprzezroczyste, o barwie od szarej do czarnej, z metalicznym połyskiem w świetle odbitym. Nie wyróżniono żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Davida A. Warka, badacza z Uniwersytetu w Melbourne w Australii, za jego fundamentalny wkład w badania inkluzji bogatych w wapń i glin (CAI) w meteorytach. Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2008 roku (IMA2008-017). Został odkryty i opisany przez Chi Ma, George'a R. Rossmana i Johna R. Armstronga. ## Zastosowania Warkit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako wskaźnik procesów zachodzących we wczesnym Układzie Słonecznym.

Właściwości

Połysk
Szklisty do submetalicznego
Rysa
Szara
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Kruchy
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja warkitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga to analizy w mikroskopie elektronowym skaningowym (SEM) oraz spektroskopii dyspersji energii (EDS) lub spektroskopii falowej (WDS) w celu potwierdzenia jego unikalnego składu chemicznego (wapń, skand, glin). Optycznie jest niemal niemożliwy do odróżnienia od współwystępujących minerałów tlenkowych. ## Odróżnianie od podobnych Warkit współwystępuje z innymi minerałami z grupy hibonitu oraz tlenkami takimi jak perowskit, spinel czy melilit. Odróżnienie go od tych minerałów opiera się wyłącznie na precyzyjnej analizie składu chemicznego, zwłaszcza na wykryciu charakterystycznej, wysokiej zawartości skandu. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo małe, heksagonalne kryształy o pokroju tabliczkowym lub płytkowym. Zazwyczaj występują jako pojedyncze, izolowane ziarna lub niewielkie agregaty w obrębie inkluzji CAI typu B w chondrytach węglistych.

Środowisko występowania

## Geneza Warkit jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstaje w wyniku krystalizacji z wysokotemperaturowego gazu lub stopu w pierwotnej mgławicy słonecznej. Jego obecność jest ograniczona do inkluzji bogatych w wapń i glin (tzw. CAI - Calcium-Aluminum-rich Inclusions), które są jednymi z najstarszych ciał stałych powstałych w Układzie Słonecznym. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów typowych dla inkluzji CAI w meteorycie Allende. Najczęściej współwystępuje z hibonitem, perowskitem, spinelem, melilitem (głównie åkermanitem) oraz diopsydem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania warkitu na świecie jest meteoryt Allende. Jest to chondryt węglisty, który spadł w stanie Chihuahua w Meksyku w 1969 roku. Minerał zidentyfikowano w kilku inkluzjach CAI w tym meteorycie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, warkit nie jest przedmiotem handlu kolekcjonerskiego w formie wyizolowanych okazów. Jego wartość jest nierozerwalnie związana z wartością naukową i kolekcjonerską samego meteorytu Allende. Dla kolekcjonerów meteorytów, okazy zawierające rzadkie inkluzje CAI są wysoce pożądane, a obecność minerałów takich jak warkit (potwierdzona badaniami) podnosi ich unikatowość i wartość naukową, choć niekoniecznie rynkową w sposób bezpośredni.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie wyłącznie w postaci inkluzji w meteorytach, okazy warkitu nie podlegają czyszczeniu w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Wszelkie przygotowanie próbek do badań odbywa się w wyspecjalizowanych laboratoriach. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich procedur chemicznych i fizycznych, które mogłyby naruszyć delikatną strukturę inkluzji w meteorycie. Próbki zawierające warkit są niezwykle cenne naukowo i powinny być chronione przed zanieczyszczeniami, wilgocią i zmianami temperatury. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytów zawierające warkit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w suchym środowisku (eksylatorze) lub w zaplombowanych pojemnikach, aby zapobiec degradacji materiału meteorytowego i samego minerału.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej