Wangdaodeite

Wzór chemiczny: Fe²⁺Ti⁴⁺O₃

Wangdaodeit to niezwykle rzadki minerał z grupy ilmenitu, odkryty w meteorycie i charakteryzujący się unikalną strukturą krystaliczną.

## Charakterystyka Wangdaodeit jest minerałem tlenkowym z grupy ilmenitu, chemicznie odpowiadającym tytanianowi żelaza(II). Został zidentyfikowany w postaci mikroskopijnych ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej kilku mikrometrów, w obrębie meteorytu chondrytowego Suizhou. Jego występowanie jest ściśle związane z szokiem metamorficznym, jakiemu poddana została skała macierzysta w wyniku impaktu w przestrzeni kosmicznej. Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar kryształów, cechy wizualne nie są możliwe do oceny gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych, takich jak połysk, przezroczystość czy twardość, nie została bezpośrednio zmierzona, a jedynie oszacowana na podstawie analogii z innymi minerałami z grupy ilmenitu i analizy strukturalnej. Gęstość została obliczona na podstawie parametrów komórki elementarnej i wynosi około 4.83 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwacje mikroskopowe wskazują, że wangdaodeit ma szarą barwę i metaliczny połysk. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Jego nazwa honoruje Wang Daode, chińskiego petrologa i badacza meteorytów z Instytutu Geochemii w Guangzhou, za jego wkład w badanie meteorytów z rodziny L-chondrytów. Odkrycia dokonano podczas analizy meteorytu Suizhou, który spadł w Chinach w 1986 roku. ## Zastosowania Wangdaodeit nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe, dostarczając informacji o procesach zachodzących w warunkach ekstremalnie wysokiego ciśnienia i temperatury, typowych dla zderzeń ciał niebieskich.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5-5.5
Barwa: Gray (in reflected polarized light)
Połysk: Metallic
Gęstość: 4.72
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wangdaodeitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga to analizy mikroskopowej w świetle odbitym oraz metod dyfrakcji rentgenowskiej (XRD) lub dyfrakcji elektronowej wiązki wstecznej (EBSD) w celu potwierdzenia jego unikalnej, trygonalnej struktury krystalicznej. Jest nieodróżnialny gołym okiem od innych nieprzezroczystych minerałów w obrębie meteorytu. ## Odróżnianie od podobnych Wangdaodeit jest polimorfem ilmenitu, co oznacza, że ma ten sam skład chemiczny (FeTiO₃), ale inną strukturę krystaliczną. Ilmenit krystalizuje w układzie trygonalnym z grupą przestrzenną R-3, podczas gdy wangdaodeit ma tę samą grupę przestrzenną, ale inną strukturę wynikającą z powstania w warunkach wysokiego ciśnienia. Od innych tlenków tytanu i żelaza, takich jak rutyl czy hematyt, odróżnia go skład chemiczny i struktura potwierdzona metodami dyfrakcyjnymi. ## Formy kryształów Minerał ten występuje w postaci bardzo drobnych, nieregularnych lub tabliczkowych ziaren o wielkości od 1 do 10 mikrometrów. Tworzy agregaty polikrystaliczne w żyłkach szokowych meteorytu.

Środowisko występowania

## Geneza Wangdaodeit jest minerałem wysokociśnieniowym, który powstaje w wyniku metamorfizmu szokowego. Jego tworzenie się wymaga ciśnień przekraczających 17 GPa i temperatur powyżej 1000°C. Takie warunki występują podczas uderzeń ciał niebieskich. W meteorycie Suizhou powstał w wyniku transformacji fazowej ilmenitu w żyłach szokowych, które przecinają skałę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla meteorytów chondrytowych poddanych metamorfizmowi szokowemu. Należą do nich oliwin, piroksen, plagioklaz (w formie maskelinitu), troilit, chromit oraz inne wysokociśnieniowe polimorfy, takie jak wadsleyit, ringwoodyt, akimotoit i bridgmanit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania wangdaodeitu na świecie jest meteoryt Suizhou, który spadł w prowincji Hubei w Chinach. Jest to lokalizacja typowa dla tego minerału.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wangdaodeit nie występuje w formie okazów kolekcjonerskich. Jego wartość jest czysto naukowa i badawcza. Jedyną formą, w jakiej można go posiadać, jest fragment meteorytu Suizhou, w którym został zidentyfikowany. Atrakcyjność takiego okazu zależy od jakości samego meteorytu i ewentualnego udokumentowania obecności minerału przez instytucję naukową. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem tego minerału jest meteoryt Suizhou, co czyni go jednym z najrzadszych minerałów na Ziemi. Fragmenty tego meteorytu znajdują się głównie w kolekcjach instytucjonalnych i badawczych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie wyłącznie w postaci inkluzji w meteorytach, pojedyncze ziarna wangdaodeitu nie są przedmiotem czyszczenia. Okazy meteorytów zawierające ten minerał należy traktować zgodnie z ogólnymi zasadami obchodzenia się z materią pozaziemską. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich inwazyjnych metod czyszczenia, stosowania chemikaliów, ultradźwięków oraz ekstremalnych zmian temperatury, które mogłyby uszkodzić zarówno sam minerał, jak i otaczającą go macierz meteorytu. ## Przechowywanie Okazy meteorytów zawierające wangdaodeit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym środowisku, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i zanieczyszczeń. Najlepiej przechowywać je w specjalistycznych pudełkach lub gablotach dla materiałów geologicznych.