Wakefieldite-(Y)
Wzór chemiczny: YV⁵⁺O₄
Wakefieldyt-(Y) to rzadki wanadan itru, tworzący drobne, tetragonalne kryształy o żółtawym zabarwieniu, ceniony przez kolekcjonerów minerałów rzadkich.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Żywiczny do szklistego
- Rysa
- Biała do bladożółtej
- Gęstość
- 0
- Przezroczystość
- Przeświecający do nieprzezroczystego
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja wakefieldytu-(Y) w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów. W kolekcji można go wstępnie rozpoznać po tetragonalnej formie kryształów, żółtawym zabarwieniu i współwystępowaniu z innymi minerałami pegmatytowymi. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/EDX) w celu potwierdzenia składu chemicznego (obecności itru i wanadu). ## Odróżnianie od podobnych Wakefieldyt-(Y) można pomylić z innymi minerałami z grupy ksenotymu, takimi jak ksenotym-(Y) czy czernowit-(Y), które mają podobną formę i barwę. Odróżnienie ich bez analizy chemicznej jest niemożliwe. Może również przypominać inne drobne, żółte minerały wtórne. ## Formy kryształów Tworzy proste, słupkowe lub dipiramidalne kryształy o przekroju kwadratowym, typowe dla układu tetragonalnego. Kryształy są zazwyczaj bardzo małe, często poniżej 1 mm. Występuje również w formie skupień ziarnistych lub jako naloty na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Wakefieldyt-(Y) jest minerałem wtórnym. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w pegmatytach granitowych, często w wyniku procesów hydrotermalnych lub wietrzenia pierwotnych minerałów zawierających itr i wanad. Może także krystalizować w szczelinach i druzach skalnych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla pegmatytów i stref hydrotermalnych, takimi jak kwarc, albit, mikroklin, annit (biotyt), cyrkon, ksenotym-(Y), monacyt, a także rzadszymi minerałami, np. montroydytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest kopalnia Evans-Lou w Quebecu (Kanada). Inne potwierdzone lokalizacje to m.in. kopalnia Bellerberg w Eifel (Niemcy), niektóre pegmatyty w Norwegii (np. w rejonie Tvedalen), Szwajcarii (dolina Binn) oraz w Japonii (kopalnia Gozaisho, prefektura Fukushima).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, kanarkowożółtej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność minerałów towarzyszących. Ze względu na rzadkość, nawet mikroskopijne, ale dobrze uformowane kryształy są uważane za wartościowe. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej, czyli kopalni Evans-Lou w Kanadzie, są najbardziej pożądane i stanowią klasyk dla tego minerału. Wysoko cenione są również dobrze wykształcone kryształy z niemieckiego kompleksu wulkanicznego Eifel.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na małe i kruche kryształy, nie zaleca się czyszczenia na mokro ani używania ultradźwięków. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Nie należy podgrzewać okazów ani narażać ich na nagłe zmiany temperatury. Długotrwała ekspozycja na silne światło słoneczne może nie być wskazana. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, należy unikać umieszczania ich w bezpośrednim kontakcie z innymi, twardszymi minerałami.