Wakefieldite-(Nd)
Wzór chemiczny: NdV⁵⁺O₄
Wakefieldyt-(Nd) to rzadki wanadan neodymu o tetragonalnych kryształach, nazwany na cześć kanadyjskiego mineraloga Johna Wakefielda.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4-5
- Połysk
- Szklisty do subdiamentowego
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 5.23
- Łupliwość
- Dobra wg {101}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja wakefieldytu-(Nd) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga użycia mikroskopu skaningowego (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS) w celu potwierdzenia obecności neodymu i wanadu. Charakterystyczna jest również tetragonalna, dipiramidalna forma mikrokryształów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy ksenotymu, takimi jak wakefieldyt-(Y), wakefieldyt-(Ce) czy ksenotym-(Y). Odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykaże, który pierwiastek ziem rzadkich dominuje w strukturze minerału. ## Formy kryształów Tworzy proste, ostrosłupowe (dipiramidalne) kryształy o przekroju kwadratowym, typowe dla układu tetragonalnego. Kryształy są mikroskopijnej wielkości i zazwyczaj występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone osobniki na powierzchni innych minerałów.
Środowisko występowania
## Geneza Wakefieldyt-(Nd) powstaje w niskotemperaturowych warunkach hydrotermalnych. W lokalizacji typowej (kopalnia Arase) znaleziono go w szczelinach skał krzemionkowych (czertów) pochodzenia osadowego, które zostały poddane późniejszym procesom hydrotermalnym. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kwarcem, hematytem, hausmanitem, braunitem oraz innymi minerałami z grupy ksenotymu, takimi jak wakefieldyt-(Y). ## Lokalizacje Potwierdzone występowanie wakefieldytu-(Nd) jest niezwykle ograniczone. Najważniejszym i typowym miejscem jest kopalnia Arase w mieście Kami, w prefekturze Kōchi na wyspie Sikoku w Japonii. Poza tą lokalizacją, jego obecność odnotowano w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w kopalni Carlin Gold w Nevadzie (USA), jednak okazy z Japonii pozostają materiałem referencyjnym.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, wakefieldyt-(Nd) nie jest oceniany według typowych kryteriów, takich jak kolor czy czystość widoczna gołym okiem. Najwyżej cenione są okazy, na których znajdują się dobrze wykształcone, ostre i nieuszkodzone mikrokryształy, wyraźnie odcinające się od skały macierzystej. Bogactwo kryształów na matrycy oraz potwierdzona analiza chemiczna znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską i naukową okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów o znaczeniu kolekcjonerskim jest lokalizacja typowa - kopalnia Arase w Japonii. Okazy z tego miejsca są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach mikroskopowych ("micromounts") oraz minerałach pierwiastków ziem rzadkich.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar kryształów i ich rzadkość, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane ani praktykowane. Okazy zazwyczaj pozostawia się w ich naturalnym stanie na skale macierzystej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Nie ma szczegółowych danych na temat wrażliwości na światło czy temperaturę, jednak zaleca się standardową ostrożność jak przy innych rzadkich minerałach. ## Przechowywanie Okazy mikroskopowe powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja jest możliwa wyłącznie pod mikroskopem.