Wakefieldite-(Ce)

Wzór chemiczny: Ce<sup>3+</sup>V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>

Wakefieldyt-(Ce) to rzadki minerał wanadanowy, ceniony za mikroskopijne, pomarańczowobrązowe kryształy o tetragonalnej budowie.

## Charakterystyka Wakefieldyt-(Ce) jest wanadanem ceru, należącym do grupy ksenotymu. Tworzy bardzo małe, najczęściej mikroskopijne kryształy, których rozmiar rzadko przekracza 1 mm. Zazwyczaj występuje w formie pojedynczych, ostrosłupowych kryształów o przekroju kwadratowym lub w postaci skupień takich kryształów, tworzących powłoki i naloty na powierzchni skał. Jego wygląd jest charakterystyczny, choć ze względu na niewielki rozmiar kryształów, do jego obserwacji niezbędne jest powiększenie. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w przedziale 4-5 w skali Mohsa. Ma silny, niemal diamentowy połysk. Jest nieprzezroczysty lub co najwyżej przeświecający w bardzo cienkich odłamkach. Jego gęstość jest wysoka i wynosi około 5.19 g/cm³. ## Barwy i odmiany Wakefieldyt-(Ce) najczęściej przybiera barwy od pomarańczowej i czerwonobrązowej do brązowej i niemal czarnej. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia w kopalni Evans-Lou, zlokalizowanej w gminie Wakefield w Quebecu, w Kanadzie. Człon -(Ce) w nazwie wskazuje na dominujący pierwiastek ziem rzadkich w jego składzie, którym jest cer. Minerał został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek w 1977 roku. ## Zastosowania Wakefieldyt-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem zainteresowania specjalistycznych kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikromontów.

Właściwości

Twardość Mohsa
4-5
Połysk
Diamentowy
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
5.19
Łupliwość
Dobry wg {101}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Wakefieldyt-(Ce) rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej formy kryształów - ostrych, tetragonalnych bipiramid - oraz intensywnej, pomarańczowobrązowej barwy. Twardość, wysoka gęstość i silny połysk są również pomocnymi cechami. Ze względu na niewielki rozmiar, ostateczna identyfikacja często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia EDS. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy ksenotymu, takimi jak ksenotym-(Y) czy wakefieldyt-(Y), od których odróżnienie jest możliwe praktycznie wyłącznie za pomocą analizy chemicznej składu pierwiastkowego. Wizualnie może przypominać niektóre granaty lub cyrkon, ale różni się od nich formą kryształów i środowiskiem występowania. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj bardzo małe i mają formę prostych, ostrych bipiramid tetragonalnych. Rzadziej tworzą słupki zakończone ścianami piramidy. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub w postaci drobnych skupień i nalotów.

Środowisko występowania

## Geneza Wakefieldyt-(Ce) jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż kruszcowych, lub minerałem pochodzenia hydrotermalnego. W lokalizacji typowej (kopalnia Evans-Lou, Kanada) występuje w pegmatytach sjenitowych, gdzie powstał w wyniku procesów hydrotermalnych oddziałujących na pierwotne minerały ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak: kwarc, mikroklin, albit, egiryn, cyrkon, toryt, allanit-(Ce), montmorillonit, a także innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska tego minerału to kopalnia Evans-Lou w Quebecu (Kanada), skąd pochodzą klasyczne okazy. Notowany jest również w Szwajcarii (kopalnia Fianel, dolina Ferrera), we Włoszech (Buca della Vena, Toskania) oraz w kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o intensywnej, pomarańczowej lub czerwonobrązowej barwie. Ważny jest kontrast z jasną skałą macierzystą (matrycą), na której osadzone są kryształy. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, wielkość kryształów, nawet jeśli osiąga zaledwie ułamek milimetra, znacząco podnosi wartość okazu. Bogate skupienia wielu kryształów są bardziej pożądane niż pojedyncze osobniki. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych okazów uważa się stanowisko typowe - kopalnię Evans-Lou w Quebecu w Kanadzie. Okazy z tej lokalizacji stanowią wzorzec dla gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na kruchość i niewielki rozmiar kryształów, należy unikać czyszczenia mechanicznego, w tym szczoteczek. Stosowanie wody jest niewskazane. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Kryształy są kruche i wrażliwe na ultradźwięki oraz wstrząsy mechaniczne. Nie należy poddawać go gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w pudełku typu "micromount", które chroni delikatne kryształy przed uszkodzeniem fizycznym i kurzem. Należy unikać ekspozycji na wilgoć.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej