Wakabayashilite

Wzór chemiczny: (As,Sb)₆As₄S₁₄

Rzadki siarczek arsenu i antymonu, tworzący charakterystyczne, giętkie kryształy o intensywnie cytrynowożółtej barwie i jedwabistym połysku.

## Charakterystyka Wakabayashilit jest siarczkoarsenianem antymonu i arsenu, znanym z tworzenia niezwykłych, igiełkowych lub włóknistych kryształów. Zazwyczaj występują one w postaci splątanych, wełnistych lub filcowatych agregatów, a pojedyncze kryształy przypominają cienkie włoski. Najbardziej charakterystyczną cechą wakabayashilitu jest jego elastyczność i giętkość - poszczególne włókna można zginać, co jest bardzo nietypowe dla minerałów. Okazy mają intensywną, cytrynowożółtą do pomarańczowożółtej barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 1.5. Ma jedwabisty, a na świeżych powierzchniach żywiczny połysk. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Jego gęstość jest znacznie wyższa od przeciętnej i wynosi około 4.02 g/cm³. Kryształy są wyraźnie giętkie i elastyczne. ## Barwy i odmiany Wakabayashilit występuje w jednolitych, jaskrawych odcieniach od cytrynowożółtego, przez złocistożółty, aż po pomarańczowożółty. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1970 roku przez A. Kato, K. Sakurai i K. Ohsumi. Jego nazwa honoruje japońskiego mineraloga i krystalografa, profesora Yaichiro Wakabayashi (1874–1943), który jako pierwszy badał okazy tego minerału z kopalni Nishinomaki w Japonii już w 1928 roku, błędnie identyfikując je jako orpiment. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i niską twardość, wakabayashilit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
1.5
Barwa
Lemon-yellow to orange-yellow
Połysk
Silky
Rysa
Orange-yellow
Gęstość
3.98
Łupliwość
Good on {11-20}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne wakabayashilitu to jego unikalna forma - giętkie, elastyczne, igiełkowe lub włókniste kryształy tworzące splątane agregaty. Intensywna cytrynowożółta barwa, jedwabisty połysk i bardzo niska twardość (1.5 w skali Mohsa) są również charakterystyczne. Reakcja na światło (ciemnienie) może być dodatkową wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Wakabayashilit bywa mylony z orpimentem, z którym często współwystępuje. Orpiment ma podobną barwę, ale tworzy tabliczkowe lub słupkowe kryształy i ma doskonałą łupliwość, a jego kryształy nie są giętkie. Inne żółte siarczki, jak aurypigment, również nie wykazują elastyczności. ## Formy kryształów Kryształy są silnie wydłużone w formie igieł lub włosków, często o przekroju sześciokątnym. Zazwyczaj tworzą gęste, splątane, filcowate lub wełniste skupienia i naskorupienia. Rzadziej występują w formie promienistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Wakabayashilit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w żyłach kruszcowych bogatych w arsen i antymon. Tworzy się jako produkt krystalizacji z roztworów hydrotermalnych lub jako produkt przeobrażenia innych minerałów arsenowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z realgarem i orpimentem. Towarzyszą mu również stibnit, kalcyt, kwarc, getchellit oraz inne rzadkie siarkosole arsenu i antymonu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału to kopalnia Nishinomaki w prefekturze Gunma w Japonii (miejsce typowe) oraz złoża w Nevadzie, USA, zwłaszcza w kopalniach Getchell, Twin Creeks i Turquoise Ridge w hrabstwie Humboldt. Znany jest również z kopalni Jas Roux we Francji oraz ze złoża Balcooma w Queensland w Australii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, długimi i giętkimi kryształami, tworzące bogate, gęste agregaty o intensywnej, cytrynowożółtej barwie. Kontrastujące połączenie z innymi minerałami, takimi jak czerwony realgar czy biały kalcyt, znacznie podnosi atrakcyjność wizualną i wartość okazu. Ważna jest również wielkość i brak uszkodzeń delikatnych włókien. ## Popularne stanowiska Najsłynniejsze i dostarczające najlepszej jakości okazy kolekcjonerskie są lokalizacje w Nevadzie (USA), szczególnie z kopalni Getchell i Twin Creeks. Okazy z tych miejsc charakteryzują się wyjątkowo pięknymi, jaskrawożółtymi, filcowatymi agregatami, często na kontrastującym podłożu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy wakabayashilitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na światło słoneczne, które może powodować jego blaknięcie i stopniowy rozkład. Należy unikać wysokich temperatur, wilgoci oraz wszelkich chemikaliów, zwłaszcza kwasów i zasad. Ze względu na niską twardość i giętkość, jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne - nawet dotyk może zniszczyć delikatne agregaty. ## Przechowywanie Należy przechowywać go w zamkniętym, zaciemnionym pojemniku (np. pudełku typu "micromount"), z dala od źródeł światła, ciepła i wilgoci. Najlepiej eksponować go w warunkach kontrolowanych, chroniąc przed kurzem i bezpośrednim oświetleniem. Ze względu na zawartość arsenu, po kontakcie z minerałem należy umyć ręce.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej