Waimirite-(Y)

Wzór chemiczny: YF₃

Waimiryt-(Y) to rzadki fluorek itru, tworzący drobne, bezbarwne lub bladoróżowe kryształy, odkryty w brazylijskiej kopalni Pitinga.

## Charakterystyka Waimiryt-(Y) jest fluorkiem itru, należącym do grupy oskarssonitu. Minerał ten tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, osiągające rozmiary do 0.2 mm. Zazwyczaj występuje w formie skupień lub jako pojedyncze, rozproszone kryształy. Jest bezbarwny lub przyjmuje bladoróżowy odcień. ## Właściwości fizyczne Kryształy waimirytu-(Y) charakteryzują się twardością w zakresie 5.5-6 w skali Mohsa. Mają połysk szklisty i są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 5.59 g/cm³. Rysa jest biała. ## Barwy i odmiany Minerał jest najczęściej bezbarwny, rzadziej bladoróżowy. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od ludu Waimiri-Atroari, zamieszkującego tereny, na których znajduje się miejsce jego odkrycia - kopalnia Pitinga w stanie Amazonas w Brazylii. Został on oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku (numer IMA2013-088). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, waimiryt-(Y) jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5-6
Połysk: Szklisty
Rysa: White
Gęstość: 5.586
Łupliwość: Synthetic YF3 displays perfect cleavage on {010}
Przełam: Irregular/Uneven,Conchoidal
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja waimirytu-(Y) jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS/EDX) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), ze względu na jego mikroskopijne rozmiary i występowanie w asocjacji z innymi minerałami. Wizualnie jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od wielu innych bezbarwnych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi fluorkami ziem rzadkich, takimi jak fluoryt, gagarinit-(Y) czy tveitit-(Y), z którymi często współwystępuje. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często zgrupowane w nieregularne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Minerał ten powstaje w późnych stadiach krystalizacji w granitach albitowych, szczególnie w obrębie pegmatytów bogatych w pierwiastki ziem rzadkich. Występuje w pustkach i druzach skalnych. ## Asocjacje mineralne Waimiryt-(Y) współwystępuje z takimi minerałami jak albit, mikroklin, kwarc, fluoryt, gagarinit-(Y), kankrynit, polylitionit, pirochlor, ksenotym-(Y) i bastnäsit-(Y). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) jest kopalnia Pitinga, położona w gminie Presidente Figueiredo w stanie Amazonas w Brazylii. Jest to jedno z największych na świecie złóż cyny, niobu, tantalu i pierwiastków ziem rzadkich, związanych ze zalkalizowanym granitem.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu waimirytu-(Y) zależy przede wszystkim od potwierdzenia jego tożsamości za pomocą analizy. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, największą wartość mają okazy z dobrze wykształconymi, choćby najmniejszymi kryształami, które są wyraźnie widoczne na matrycy skalnej. Kontrast kolorystyczny z otaczającymi minerałami również podnosi atrakcyjność wizualną. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Pitinga w Brazylii, co czyni ją kluczową lokalizacją dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach pierwiastków ziem rzadkich i "mikromountach".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Kryształy są kruche i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy unikać ultradźwięków, wibracji oraz gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie wymagają specjalnej ochrony przed światłem.