Volkonskoite

Wzór chemiczny: Ca<sub>0.3</sub>(Cr<sup>3+</sup>,Mg)<sub>2</sub>(Si,Al)<sub>4</sub>O<sub>10</sub>(OH)<sub>2</sub>·4H<sub>2</sub>O

Wołkonskoit to rzadki, zielony minerał ilasty z grupy smektytów, ceniony za intensywną, szmaragdową barwę pochodzącą od chromu.

## Charakterystyka Wołkonskoit jest minerałem ilastym z grupy smektytów, będącym uwodnionym krzemianem chromu, magnezu i wapnia. Występuje w postaci ziemistych, zbitych lub żelopodobnych mas, często wypełniając żyłki i szczeliny w skałach osadowych. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, szmaragdowozielona lub ciemnozielona barwa, którą zawdzięcza wysokiej zawartości chromu. Okazy po wyschnięciu stają się twarde, kruche i popękane, przypominając wyglądem wyschnięte błoto. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 2-2.5. Po wyschnięciu staje się kruchy. Ma matowy lub woskowy połysk. Jest nieprzezroczysty, a jego gęstość waha się od 2.27 do 2.4 g/cm³. Podobnie jak inne minerały ilaste, wykazuje właściwości pęcznienia w kontakcie z wodą. ## Barwy i odmiany Wołkonskoit występuje w odcieniach od jasnozielonego i szmaragdowozielonego do ciemnozielonego, niemal czarnego. Barwa jest jego głównym atrybutem. Nie wyróżnia się nazwanych odmian, a zmienność kolorystyczna zależy głównie od stopnia uwodnienia i domieszek. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1830 roku przez Augusta Alexandra Kämmerera, honoruje rosyjskiego księcia i ministra dworu, Piotra Michajłowicza Wołkonskiego (1776-1852). Został odkryty w Kraju Permskim w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na intensywną i trwałą barwę, wołkonskoit był historycznie wykorzystywany jako wysokiej jakości, stabilny zielony pigment mineralny do produkcji farb artystycznych. Jego rzadkość i niewielkie złoża ograniczają jednak szersze zastosowanie komercyjne. Obecnie jest przede wszystkim minerałem cenionym przez kolekcjonerów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-2.5
Połysk
Woskowy
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
2.27-2.4
Łupliwość
Doskonała {001}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi wołkonskoitu są jego intensywna szmaragdowozielona barwa, ziemista lub zbita forma oraz niska twardość. Charakterystyczne jest również jego zachowanie po wyschnięciu - staje się twardy i popękany. W kontakcie z wodą pęcznieje. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi zielonymi minerałami wtórnymi, takimi jak malachit, chryzokola czy różne minerały ilaste z grupy chlorytów. Malachit reaguje z kwasem solnym, pieniąc się, czego wołkonskoit nie robi. Chryzokola ma często bardziej niebieskawy odcień. Od innych zielonych minerałów ilastych odróżnia go bardzo wysoka zawartość chromu, którą można potwierdzić analizą chemiczną. ## Formy kryształów Wołkonskoit nie tworzy widocznych makroskopowo kryształów. Występuje w postaci mas ziemistych, zbitych, nerkowatych lub jako masy żelowe wypełniające szczeliny i pustki w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Wołkonskoit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie wietrzenia skał osadowych, takich jak margle, piaskowce i zlepieńce. Jego powstawanie jest związane z hydrotermalnym lub wietrzeniowym rozkładem minerałów bogatych w chrom (np. chromitu) w obecności materii organicznej, która dostarcza warunków redukcyjnych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z kalcytem, kwarcem, gipsem, seladonitem, pirytem oraz różnymi tlenkami żelaza i manganu. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne stanowiska znajdują się w Rosji, w Kraju Permskim nad rzeką Kamą (np. góra Jefimiatskaja). Wystąpienia odnotowano również w stanie Utah w USA (hrabstwa Emery i Grand), w Izraelu oraz w Bawarii w Niemczech.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów są okazy o intensywnej, jednolitej, szmaragdowozielonej barwie. Atrakcyjność podnosi również grubość i ciągłość żyły wołkonskoitu w skale macierzystej oraz ciekawy kontrast z otaczającą skałą. Okazy zachowane w stabilnej, niepopękanej formie są wyżej cenione. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej cenione okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w Kraju Permskim w Rosji. Okazy z Utah w USA są również dostępne na rynku kolekcjonerskim i cenione za swoją jakość.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy wołkonskoitu są wrażliwe na wodę. Należy unikać mycia, a kurz usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami, które mogą spowodować pęcznienie, a następnie pękanie i rozpad okazu podczas wysychania. Unikać również gwałtownych zmian wilgotności i temperatury. Minerał jest bardzo miękki i kruchy, podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Wołkonskoit wymaga przechowywania w stabilnych warunkach, najlepiej w suchym środowisku. Zaleca się trzymanie go w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich lub gablotach, aby chronić go przed kurzem i zmianami wilgotności. Należy unikać wystawiania go na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej