Vlasovite

Wzór chemiczny: Na₂Zr⁴⁺Si₄O₁₁

Własowit to rzadki krzemian cyrkonu i sodu, tworzący bezbarwne lub miodowobrązowe, tabliczkowe kryształy i ziarniste skupienia.

## Charakterystyka Własowit jest rzadkim minerałem z grupy krzemianów, chemicznie definiowanym jako krzemian cyrkonu i sodu. Występuje najczęściej w formie ziarnistych lub spilśnionych agregatów, rzadziej tworząc niewielkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy. Jego wygląd jest zazwyczaj niepozorny, a okazy o wykształconych kryształach należą do rzadkości i są poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 6 w skali Mohsa, co plasuje go na równi z ortoklazem. Ma szklisty połysk. Jest przeświecający, a jego gęstość wynosi około 2,92 g/cm³. Wykazuje dobrą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Własowit jest najczęściej bezbarwny, bywa też miodowobrązowy. Nie wyróżnia się znanych i nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1961 roku na górze Vavnbed w masywie Łozierskich Tundr (obwód murmański, Rosja). Jego nazwa pochodzi od nazwiska Kuźmy A. Własowa (1905-1964), rosyjskiego geochemika i mineraloga, który był specjalistą w dziedzinie geochemii pierwiastków rzadkich i kierownikiem laboratorium w Instytucie Mineralogii, Geochemii i Krystalochemii Pierwiastków Rzadkich (IMGRE) w Moskwie. ## Zastosowania Własowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.92
Łupliwość
{010}, dobra; {h0l}, słaba.
Przełam
Nieregularny/Nierówny,Muszlowy
Przezroczystość
Prześwitujący
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Własowit jest trudny do identyfikacji wizualnej bez specjalistycznych badań. Wyróżnia go współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi, takimi jak eudialit, w masywach nefelinowych. Charakterystyczna jest jego twardość (6 w skali Mohsa) i gęstość. Pod wpływem krótkofalowego promieniowania UV może wykazywać kremowożółtą fluorescencję. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z niektórymi skaleniami lub kwarcem ze względu na podobną barwę i połysk. Odróżnia go od nich wyższa gęstość, specyficzne środowisko występowania (skały alkaliczne) oraz towarzyszące mu minerały (np. eudialit, mikroklin, nefelin). ## Formy kryształów Tworzy agregaty ziarniste, spilśnione lub promieniste. Rzadko spotykane są dobrze wykształcone, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, które mogą osiągać do kilku centymetrów długości, choć zazwyczaj są znacznie mniejsze.

Środowisko występowania

## Geneza Własowit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w obrębie pegmatytów i masywów sjenitów nefelinowych oraz innych skał alkalicznych, ubogich w krzemionkę. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z eudialitem, mikroklinem, nefelinem, albitem, egirynem i arfvedsonitem. Jego obecność jest wskaźnikiem specyficznego, alkalicznego środowiska geochemicznego. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to masyw Łozierskich Tundr na Półwyspie Kolskim w Rosji (miejsce typowe). Znany jest również z kompleksu magmowego Ilimaussaq na Grenlandii oraz z Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie. Są to klasyczne lokalizacje dla rzadkich minerałów alkalicznych.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi, tabliczkowymi kryształami, zwłaszcza te przezroczyste i o wyraźnej, miodowej barwie. Wysoko oceniane są również bogate agregaty krystaliczne na skale macierzystej, szczególnie w towarzystwie kontrastujących minerałów, takich jak czerwony eudialit. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem wpływającym na wartość. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z miejsca typowego - masywu Łozierskich Tundr na Półwyspie Kolskim w Rosji. Okazy z Mont Saint-Hilaire w Kanadzie i Ilimaussaq na Grenlandii również są cenione, ale zazwyczaj ustępują jakością rosyjskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy własowitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, unikając silnego tarcia. Należy go szybko i dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Ze względu na łupliwość, minerał jest wrażliwy na uderzenia i nacisk mechaniczny. Nie należy go poddawać gwałtownym zmianom temperatury ani czyścić w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Okazy własowitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach klaserowych, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały i chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej