Viteite

Wzór chemiczny: Pd<sub>5</sub>InAs

Viteite to ekstremalnie rzadki arsenek indu i palladu, tworzący mikroskopijne, metaliczne wrostki w innych minerałach.

## Charakterystyka Viteite jest arsenkiem indu i palladu, występującym w postaci niezwykle małych, metalicznych ziaren, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 100 mikrometrów. Najczęściej tworzy wrostki w innych minerałach, głównie w chromicie. Obserwowany pod mikroskopem w świetle odbitym, ma kremowobiałą barwę z lekkim różowawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Z powodu mikroskopijnych rozmiarów ziaren, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, połysk czy przezroczystość, nie została precyzyjnie określona. Minerał jest nieprzezroczysty i wykazuje metaliczny połysk. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - rzeki Witim (Vitim) w Buriacji w Rosji. Viteite został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2009 roku (numer IMA2009-026). Opisany został przez zespół mineralogów: N. D. Tolstykh, E. M. Spiridonov, T. L. Evstigneeva, V. V. Krivenko i T. N. Kerzin.

Właściwości

Połysk
Metallic
Gęstość
11.16
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja Viteitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia w świetle odbitym oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Jego charakterystyczny skład chemiczny (pallad, ind, arsen) jest kluczową cechą diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM) o podobnym, metalicznym wyglądzie. Pewne odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego. Na przykład od majakitu (PdNiAs) czy stillwaterytu (Pd₈As₃) różni się obecnością indu i specyficznymi proporcjami pierwiastków. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie anhedralne (nieprawidłowo wykształcone) ziarna i agregaty o mikroskopijnych rozmiarach.

Środowisko występowania

## Geneza Viteite powstaje w złożach chromitowych związanych z ultramaficznymi (bogatymi w magnez i żelazo) kompleksami skał magmowych. Tworzy się w procesach hydrotermalnych lub magmowych w późnych stadiach krystalizacji, koncentrując metale z grupy platynowców. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z chromitem, w którym tworzy wrostki. Towarzyszą mu również inne minerały z grupy platynowców i ich związki, takie jak irarsyt, lauryt, sperrylit, a także minerały siarczkowe jak chalkopiryt, pentlandyt i bornit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania Viteitu na świecie (lokalizacja typowa) są aluwialne złoża metali z grupy platynowców w dorzeczu rzeki Witim w Buriacji, w azjatyckiej części Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, Viteite nie jest pozyskiwany dla celów estetycznych. Wartość kolekcjonerska dotyczy całego okazu skały (zazwyczaj chromitytu), w którym został on zidentyfikowany. Dla kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów lub minerałach z grupy platynowców, największą wartość ma okaz z potwierdzoną analitycznie obecnością Viteitu, pochodzący z lokalizacji typowej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie w postaci wrostków, pojedyncze ziarna Viteitu nie są przedmiotem czyszczenia. Okaz macierzysty (np. chromit) należy czyścić metodami odpowiednimi dla niego, unikając agresywnych chemikaliów, które mogłyby uszkodzić inkluzje. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami i odczynnikami chemicznymi, które mogłyby reagować z arsenkami i metalami z grupy platynowców. Nie należy poddawać okazu ultradźwiękom ani gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Okazy zawierające Viteite powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, z dala od kurzu i zanieczyszczeń chemicznych. Najlepiej przechowywać je w zamkniętych pudełkach klaserowych lub gablotach.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej