Virgilite

Wzór chemiczny: LiAlSi<sub>2</sub>O<sub>6</sub>

Wirgilit to rzadki krzemian litu i glinu, będący litoaluminiowym odpowiednikiem spodumenu i występujący w postaci mikroskopijnych ziaren.

## Charakterystyka Wirgilit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy krzemianów, należącym do grupy piroksenów. Chemicznie jest to krzemian litu i glinu, co czyni go strukturalnym odpowiednikiem znacznie bardziej znanego spodumenu, jednak o innej symetrii kryształów. Zazwyczaj tworzy jedynie mikroskopijne, anhedralne (nieforemne) ziarna, wrośnięte w inne minerały, najczęściej w kwarc. Ze względu na swój rozmiar i sposób występowania, nie tworzy okazów o znaczeniu wizualnym czy kolekcjonerskim w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością w zakresie 6-7 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2,59 g/cm³. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Obserwowane ziarna wirgilitu są zazwyczaj bezbarwne, białe lub mają bardzo blady, różowawy odcień. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Wirgilit został po raz pierwszy opisany w 1977 roku przez Donalda C. Noble'a i jego współpracowników. Nazwa minerału honoruje Virgila E. Barnesa (1903-1998), amerykańskiego geologa z Biura Geologii Ekonomicznej Uniwersytetu Teksańskiego, w uznaniu jego wkładu w badania nad tektytami i skałami wulkanicznymi. Miejscem typowym, gdzie po raz pierwszy zidentyfikowano ten minerał, jest Macusani w prowincji Carabaya w Peru. ## Zastosowania Wirgilit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe, jako wskaźnik specyficznych warunków geochemicznych (wysokiej aktywności litu) w procesach magmowych i metamorficznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
6-7
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.59
Łupliwość
Niedoskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wirgilitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak analiza chemiczna (mikrosonda elektronowa) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). W formie ziarnistej jest nieodróżnialny wizualnie od wielu innych jasnych minerałów, takich jak kwarc, feldspaty czy inne pirokseny. ## Odróżnianie od podobnych Wirgilit jest najczęściej mylony z kwarcem, w którym występuje, oraz ze spodumenem, z którym dzieli skład chemiczny. Od kwarcu odróżnia go obecność litu i glinu w analizie chemicznej. Od spodumenu, który krystalizuje w układzie jednoskośnym, odróżnia go heksagonalna struktura krystaliczna, możliwa do stwierdzenia jedynie metodą XRD. ## Formy kryształów Minerał ten występuje niemal wyłącznie w postaci bardzo małych, nieforemnych ziaren lub agregatów ziarnistych, rozproszonych w skale macierzystej. Nie zaobserwowano dobrze wykształconych, idiomatycznych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Wirgilit krystalizuje w specyficznych warunkach, w bogatych w lit i krzemionkę środowiskach magmowych lub metamorficznych. Powstaje w kwaśnych skałach wulkanicznych, takich jak ryolity, a także w pegmatytach litowych i niektórych skałach metamorficznych, które przeszły metasomatozę litową. Jest minerałem wysokotemperaturowym. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, sanidynem, albitem, muskowitem, lepidolitem, spodumenem i innymi minerałami litowymi. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska występowania wirgilitu to: - Macusani, prowincja Carabaya, Peru - lokalizacja typowa, w obsydianach ryolitowych. - Stanowiska w Stanach Zjednoczonych, m.in. w pegmatytach w rejonie Tanco w Manitobie (Kanada) i pegmatytach w Dakocie Południowej (USA). - Niektóre pegmatyty litowe w Afganistanie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Wirgilit nie jest minerałem pozyskiwanym dla celów kolekcjonerskich w formie pojedynczych okazów. Jego wartość jest czysto naukowa. W kolekcjach specjalistycznych lub instytucjonalnych ceni się fragmenty skał (zazwyczaj polerowane płytki lub próbki do badań) z potwierdzoną analitycznie obecnością wirgilitu, pochodzące z dobrze udokumentowanej lokalizacji, zwłaszcza z miejsca typowego w Peru.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na występowanie w postaci mikroskopijnych wrostków w skale macierzystej, pojedyncze ziarna wirgilitu nie są przedmiotem czyszczenia. Okaz skały zawierającej wirgilit można czyścić standardowo, w zależności od dominującego minerału (np. kwarc można myć wodą z mydłem i miękką szczoteczką). ## Czego unikać Należy unikać agresywnych chemikaliów i kwasów, które mogłyby uszkodzić skałę macierzystą. Chociaż sam wirgilit jest stosunkowo twardy i stabilny, jego otoczenie mineralne może być wrażliwe. ## Przechowywanie Okazy skalne z wirgilitem należy przechowywać w standardowych warunkach dla kolekcji mineralogicznych: w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i kurzu. Najlepiej przechowywać je w pudełkach z etykietą, z uwagi na mikroskopowy charakter minerału.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej