Vicanite-(Ce)
Wzór chemiczny: (Ca,Ce<sup>3+</sup>,La<sup>3+</sup>,Th<sup>4+</sup>)<sub>15</sub>As<sup>5+</sup>(As<sup>3+</sup>,Na)<sub>0.5</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>0.7</sub>Si<sub>6</sub>B<sub>4</sub>(O,F)<sub>47</sub>
Vicanite-(Ce) to rzadki borokrzemian wapnia i ceru, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku i żółtobrązowej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5-6.5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 4.85
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Conchoidal
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Trigonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja vicanitu-(Ce) w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa i wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia rentgenowska (EDS/WDS). Wstępne rozpoznanie opiera się na obserwacji małych, żółtobrązowych, sześciobocznych kryształów w charakterystycznym środowisku geologicznym (bloki sanidynitowe w tufach wulkanicznych). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi minerałami z grupy vicanitu lub innymi drobnymi, żółtymi krzemianami występującymi w podobnych paragenezach, jak np. ekanit. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy krótkie, pryzmatyczne kryształy o przekroju sześciobocznym, zakończone piramidą heksagonalną. Często występują w formie promienistych agregatów.
Środowisko występowania
## Geneza Jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji w miarolitowych kawernach w obrębie bloków sanidynitowych, wyrzuconych podczas erupcji wulkanicznych. Środowiskiem jego formowania są bogate w alkalia i pierwiastki ziem rzadkich skały wulkaniczne. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak sanidyn, piroksen, biotyt, tytanit, apatyt, hellandyt-(Ce) oraz innymi rzadkimi minerałami z grupy vicanitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest Tre Croci, w pobliżu Vetralla, w kompleksie wulkanicznym Vico w prowincji Viterbo (Lacjum, Włochy). Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich vicanitu-(Ce) zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów. Najbardziej cenione są okazy z ostrymi, dobrze uformowanymi, przezroczystymi kryształami o intensywnej żółtobrązowej barwie, osadzonymi na kontrastującym podłożu (najczęściej białym sanidynie). Ważna jest również obecność minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa w Tre Croci we Włoszech. Wszystkie dostępne na rynku okazy pochodzą z tego jednego miejsca.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Zaleca się czyszczenie wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na rzadkość i kruchość minerału, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, gwałtownych zmian temperatury oraz kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. Minerał zawiera arsen i tor, dlatego należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Okazy vicanitu-(Ce) powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych pojemnikach lub gablotach, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i wilgoci. Najlepiej przechowywać je w oryginalnym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi.