Vésigniéite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>3</sub>Ba(V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>

Vésigniéite to rzadki wanadan miedzi i baru, ceniony przez kolekcjonerów za intensywnie zieloną barwę i charakterystyczne, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Vésigniéite jest minerałem z gromady wanadanów, którego skład chemiczny obejmuje miedź, bar i grupy wanadanowe. Tworzy on najczęściej cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, które rzadko przekraczają 1-2 mm. Występuje zazwyczaj w postaci rozetkowych lub promienistych skupień, a także jako naskorupienia i naloty na skale macierzystej. Jego intensywna, żywa barwa sprawia, że jest łatwo zauważalny mimo niewielkich rozmiarów kryształów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 3.5-4 w skali Mohsa. Ma stosunkowo dużą gęstość, wahającą się od 4.55 do 4.66 g/cm³, co jest wyczuwalne nawet w niewielkich okazach. Połysk jest najczęściej szklisty, czasem z żywicznym lub tłustym odcieniem. Jest minerałem kruchym, o nierównym przełamie. ## Barwy i odmiany Barwa vésigniéite jest jego najbardziej charakterystyczną cechą. Przyjmuje odcienie od żółtozielonego, przez trawiastozielony, po oliwkowozielony. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1955 roku przez Claude'a Guillemina. Nazwa pochodzi od nazwiska Jeana Paula Louisa Vésignié (1870-1954), francuskiego inżyniera, mykologa i prezesa Francuskiego Towarzystwa Mineralogicznego, który jako pierwszy zebrał próbki tego minerału. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, vésigniéite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Szklisty do żywicznego
Rysa
Żółtozielona
Gęstość
4.55-4.66
Łupliwość
Dobra wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający do nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to intensywnie zielona barwa, charakterystyczne sześcioboczne, tabliczkowe kryształy tworzące rozetkowe agregaty oraz wysoka gęstość. Minerał gwałtownie rozpuszcza się w kwasie solnym, co jest silną wskazówką diagnostyczną, ale niszczy próbkę. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi o zielonej barwie, takimi jak malachit, brochantyt czy tyrolit. Od malachitu odróżnia go brak reakcji z kwasami (malachit burzy), a od tyrolitu i brochantytu inna forma kryształów - vésigniéite tworzy pseudoheksagonalne tabliczki, podczas gdy pozostałe mają pokrój igiełkowy lub listewkowy. Pomocna jest też analiza chemiczna potwierdzająca obecność wanadu i baru. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej cienkotabliczkowe, o pseudoheksagonalnym (sześciobocznym) zarysie. Zwykle występują w postaci wachlarzowatych, rozetkowych lub promienistych agregatów. Tworzy również skupienia ziarniste, masywne oraz cienkie naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających miedź, bar i wanad. Tworzy się w wyniku działania wód powierzchniowych na pierwotne minerały tych pierwiastków. Często występuje w żyłach kwarcowych lub w pustkach skał osadowych, takich jak piaskowce. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi, takimi jak malachit, tyrolit, chryzokola, a także z kalcytem, kwarcem, barytem i różnymi tlenkami żelaza i manganu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. kopalnia Grube Friedrichssegen w Lahnstein (Niemcy), skąd pochodzą klasyczne okazy; rejon Mounana w Gabonie; kopalnia Mashamba West w Demokratycznej Republice Konga; a także liczne lokalizacje w Czechach (np. Horní Slavkov), Francji (m.in. typowa lokalizacja w Grury) i USA (stany Arizona, Nevada, Utah).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy vésigniéite charakteryzują się ostro wykształconymi, błyszczącymi kryształami o intensywnej, szmaragdowozielonej barwie. Szczególnie poszukiwane są bogate grupy kryształów tworzące rozetki lub wachlarze, dobrze skontrastowane z jasną skałą macierzystą. Wielkość kryształów i całych agregatów również znacząco wpływa na wartość. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z kopalni Friedrichssegen w Niemczech, które wyznaczyły standard dla tego minerału. Wysokiej jakości materiał, często w postaci bogatych naskorupień, pochodzi również z kopalni Mashamba West w DRK. Czeskie i francuskie lokalizacje dostarczają zazwyczaj drobniejszych, lecz również cenionych okazów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z kwasami. Jeśli konieczne jest użycie płynu, można ostrożnie zastosować alkohol izopropylowy, dbając o szybkie odparowanie. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wszelkich środków chemicznych, w szczególności kwasów (nawet rozcieńczonych), które gwałtownie go rozpuszczają. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę i wilgoć. Nie należy go wystawiać na długotrwałe działanie bezpośredniego światła słonecznego, które może spowodować blaknięcie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich lub klaserach, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Kruchość minerału wymaga ostrożnego obchodzenia się z nim.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej