Verplanckite

Wzór chemiczny: Ba₄Mn²⁺₂Si₄O₁₂(OH,H₂O)₃Cl₃

Werplankit to bardzo rzadki minerał z grupy krzemianów, tworzący unikalne, pryzmatyczne kryształy o heksagonalnym zarysie i charakterystycznej, brązowej barwie.

## Charakterystyka Werplankit jest złożonym, uwodnionym krzemianem baru i manganu z dodatkiem chloru. Występuje w postaci wydłużonych, sześciobocznych kryształów pryzmatycznych, które mogą osiągać do 2,5 cm długości. Kryształy te są często zakończone płaskimi ścianami podstawy (pinakoidami). Zazwyczaj tworzy pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy lub ich niewielkie, luźne skupienia. Jego wygląd jest dość charakterystyczny ze względu na regularną, heksagonalną formę. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 2,5-3 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo miękkim. Ma szklisty połysk i jest przeświecający. Gęstość werplankitu wynosi około 3,59 g/cm³. ## Barwy i odmiany Werplankit występuje w jednolitym, brązowym kolorze. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Williama E. Ver Plancka (1916-1963), amerykańskiego geologa pracującego dla California Division of Mines, który badał złoża baru w Kalifornii. Werplankit został opisany jako nowy minerał w 1965 roku przez Josepha A. Fiza, Adolfa Pabsta, Roberta M. Douglassa i George'a I. Smitha na podstawie próbek znalezionych w Big Creek w hrabstwie Fresno w Kalifornii, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, werplankit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2.5-3
Barwa: Brown-yellow, may have an orange tint
Połysk: Vitreous
Rysa: Pale orange
Gęstość: 3.52
Łupliwość: Good on<mi> {11_20}</mi>; on {0001}, poor or a fracture.
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną werplankitu jest jego charakterystyczny pokrój sześciobocznych, pryzmatycznych kryształów o brązowej barwie. W połączeniu z ekstremalnie rzadkim występowaniem i specyficznym środowiskiem geologicznym (metamorficzne skały bogate w bar), cechy te są zwykle wystarczające do identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na unikalną formę i skład, werplankit jest trudny do pomylenia z innymi minerałami, zwłaszcza jeśli znane jest miejsce pochodzenia okazu. Teoretycznie, niektóre brązowe turmaliny lub kryształy kasyterytu mogą wykazywać podobny pokrój, ale różnią się one znacznie twardością, gęstością i środowiskiem występowania. ## Formy kryształów Werplankit tworzy dobrze wykształcone, wydłużone kryształy pryzmatyczne o przekroju sześciobocznym. Kryształy są zakończone płaskimi pinakoidami. Występują jako pojedyncze kryształy lub w niewielkich grupach.

Środowisko występowania

## Geneza Werplankit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w soczewkach sanbornitowo-kwarcowych skał, które uległy metamorfizmowi kontaktowemu. Jego krystalizacja zachodzi w specyficznych warunkach, przy obecności baru, manganu i chloru. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami baru, takimi jak sanbornit, gillespit, muiryt, fresnoit, a także z kwarcem, celsjanem i diopsydem. ## Lokalizacje Jedyne znane i potwierdzone miejsce występowania werplankitu na świecie to jego lokalizacja typowa: złoże Rush Creek (lub Big Creek) w hrabstwie Fresno, w Kalifornii, USA. Jest to minerał endemiczny dla tego jednego stanowiska.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, ostro zakończone, pojedyncze kryształy o wyraźnym sześciobocznym zarysie i dobrym połysku. Duże znaczenie ma rozmiar kryształu - okazy przekraczające 1 cm są uważane za wyjątkowe. Atrakcyjność podnosi również kontrastowe umiejscowienie brązowego kryształu na jasnej matrycy, np. na białym kwarcu lub sanbornicie. ## Popularne stanowiska Jako że werplankit występuje tylko w jednym miejscu na świecie - w Big Creek w Kalifornii - wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z tej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na niską twardość i potencjalną reaktywność, zalecana jest najwyższa ostrożność. Najbezpieczniej jest usuwać kurz za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Unikać mycia w wodzie, a zwłaszcza w roztworach kwasowych lub zasadowych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, w tym z kwasami i detergentami. Minerał jest miękki i podatny na zarysowania, dlatego trzeba chronić go przed kontaktem z twardszymi minerałami. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy werplankitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom mechanicznym. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.