Vendidaite

Wzór chemiczny: Al<sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>3</sub> Cl·6H<sub>2</sub>O

Vendidait to bardzo rzadki, uwodniony siarczan glinu z chlorem, tworzący drobne, bezbarwne lub białe kryształy o pokroju listewkowym.

## Charakterystyka Vendidait jest minerałem z grupy siarczanów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony zasadowy siarczan glinu z chlorem. Występuje w postaci bardzo małych, wydłużonych kryształów o listewkowym kształcie, które zazwyczaj nie przekraczają 0,2 mm długości. Kryształy te są bezbarwne do białych i tworzą niewielkie, promieniste agregaty lub powłoki na powierzchni skały macierzystej. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy vendidaitu wykazują połysk szklisty. Minerał ten jest przezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa jest bardzo niska i wynosi 1.5, co oznacza, że jest niezwykle miękki i podatny na zarysowania. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 1.95 g/cm³. ## Historia i nazwa Vendidait został po raz pierwszy opisany w 2016 roku przez Anthony'ego R. Kampfa i jego zespół. Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni Wendy (Wendy mine), zlokalizowanej w złożu polimetalicznym Vendida w dystrykcie Sierra Gorda, w prowincji Antofagasta w Chile. Nazwa jest połączeniem nazwy złoża ("Vendida") i kopalni ("Wendy"). Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem IMA2016-042. ## Zastosowania Vendidait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako bardzo rzadki i niedawno odkryty gatunek mineralny.

Właściwości

Twardość Mohsa
1.5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.95
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja vendidaitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Minerał ten tworzy mikroskopijne, bezbarwne kryształy, które wymagają specjalistycznego sprzętu do analizy. Pewne rozpoznanie opiera się na zaawansowanych technikach, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) oraz analiza chemiczna (EDS), które pozwalają określić jego skład i strukturę krystaliczną. ## Odróżnianie od podobnych Vendidait może być mylony z wieloma innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak gips, chalkantyt (w formie bezbarwnych kryształów) czy inne rzadkie minerały z grupy siarczanów glinu. Odróżnienie go od tych minerałów na podstawie cech wizualnych jest niemożliwe. Kluczowe jest jego współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami w specyficznym środowisku geologicznym kopalni Wendy oraz potwierdzenie składu chemicznego (obecność glinu, siarki i chloru). ## Formy kryształów Vendidait krystalizuje w postaci wydłużonych, listewkowych kryształów, spłaszczonych zgodnie z jedną z osi krystalograficznych. Kryształy te często tworzą niewielkie, promieniste lub chaotycznie ułożone agregaty na powierzchni skały.

Środowisko występowania

## Geneza Vendidait jest minerałem wtórnym, który powstał w wyniku procesów wietrzenia (utleniania) pierwotnych złóż siarczkowych w bardzo suchym (pustynnym) klimacie. Jego powstanie jest związane z oddziaływaniem roztworów bogatych w siarczany i chlorki na minerały zawierające glin. Jest to typowy minerał strefy utleniania (gossanu) złóż polimetalicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich siarczanów i halogenków. W lokalizacji typowej (kopalnia Wendy) znaleziono go w asocjacji z aubertytem, chalkantytem, eriostoranitem, jurbanitem, magnesiocopiapitem, metawoltynem, romeritem i tamarugitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania vendidaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia Wendy w złożu Vendida, w dystrykcie Sierra Gorda, w prowincji Antofagasta, na pustyni Atakama w Chile.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", wartość kolekcjonerska vendidaitu zależy przede wszystkim od jakości i bogactwa agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, promienistymi skupieniami kryształów, które są dobrze widoczne pod mikroskopem. Ważny jest również kontrast z podłożem oraz obecność interesujących minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów vendidaitu jest kopalnia Wendy w Chile. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy vendidaitu należy traktować z najwyższą ostrożnością ze względu na ich ekstremalną delikatność i mały rozmiar kryształów. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźne cząstki kurzu. ## Czego unikać Minerał jest prawdopodobnie rozpuszczalny w wodzie, dlatego należy unikać wszelkiego kontaktu z płynami. Należy go chronić przed chemikaliami, wysoką temperaturą oraz wilgocią. Ze względu na bardzo niską twardość (1.5 w skali Mohsa), jest niezwykle podatny na uszkodzenia mechaniczne - nawet dotyk może zniszczyć delikatne kryształy. ## Przechowywanie Okazy vendidaitu powinny być przechowywane wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Nie należy przechowywać go z innymi minerałami, które mogłyby go zarysować lub uszkodzić.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej