Veatchite-<i>A</i>

Wzór chemiczny: Sr<sub>2</sub>[B<sub>5</sub>O<sub>8</sub>(OH)]<sub>2</sub>[B(OH)<sub>3</sub>]·H<sub>2</sub>O

Rzadki boran strontu, tworzący bezbarwne lub białe, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku, występujący w ewaporatach morskich.

## Charakterystyka Weatczyt-A jest uwodnionym boranem strontu, należącym do grupy weatczytu. Minerał ten tworzy charakterystyczne, cienkie, tabliczkowe kryształy, często o zarysie rombowym lub pseudoheksagonalnym. Zazwyczaj są one bezbarwne lub białe, niekiedy z odcieniem żółtawym. Kryształy wykazują perłowy połysk na powierzchniach łupliwości i szklisty na pozostałych ścianach. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Weatczyt-A charakteryzuje się stosunkowo niską twardością, wynoszącą 2 w skali Mohsa. Jego gęstość waha się od 2,66 do 2,69 g/cm³. Jest przezroczysty do przeświecającego. Posiada doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co odpowiada za jego tabliczkowy wygląd i perłowy połysk na płaskich powierzchniach. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Johna Allena Veatcha (1808-1870), który jako pierwszy odkrył bor w Kalifornii. Weatczyt został pierwotnie opisany w 1938 roku. Późniejsze badania wykazały istnienie dwóch polimorfów: weatczytu-A (jednoskośnego) i weatczytu-p (trygonalnego, obecnie znanego jako weatczyt). Weatczyt-A został formalnie uznany jako odrębny gatunek mineralny w 1959 roku. Miejscem typowym dla obu minerałów jest złoże boranów w Lang, w hrabstwie Los Angeles, Kalifornia, USA.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Perłowy, Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.66-2.69
Łupliwość
Doskonała {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne weatczytu-A to jego tabliczkowa forma kryształów, doskonała łupliwość w jednym kierunku, perłowy połysk na powierzchniach łupliwości oraz niska twardość. Charakterystyczne jest również jego występowanie w asocjacji z innymi boranami. ## Odróżnianie od podobnych Weatczyt-A jest bardzo podobny do swojego polimorfu, weatczytu (wcześniej weatczyt-p), i ich rozróżnienie bez zaawansowanych badań (np. rentgenograficznych) jest praktycznie niemożliwe. Można go pomylić z innymi bezbarwnymi, tabliczkowymi minerałami o perłowym połysku, takimi jak gips czy niektóre miki, jednak różni się od nich środowiskiem występowania i asocjacją mineralną (inne borany). ## Formy kryształów Tworzy cienkie do grubych, tabliczkowe kryształy, często o rombowym lub sześciobocznym zarysie. Kryształy mogą występować pojedynczo lub tworzyć promieniste agregaty i rozety.

Środowisko występowania

## Geneza Weatczyt-A jest minerałem pochodzenia osadowego, powstającym w morskich basenach ewaporacyjnych. Tworzy się w wyniku wytrącania z roztworów bogatych w bor i stront w warunkach suchego klimatu. Jest składnikiem skał solnych, głównie anhydrytowo-gipsowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi boranami, takimi jak kolemanit, howlit, uleksyt i gips. W miejscu typowym (Lang, Kalifornia) znaleziono go w towarzystwie howitu i kolemanitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska tego minerału znajdują się w USA, w hrabstwie Los Angeles w Kalifornii (kopalnia Sterling Borax w Lang). Notowany był również w Anglii (Robin Hood's Bay, North Yorkshire), Kazachstanie (złoże boru Inder) oraz w Niemczech (Rehden, Dolna Saksonia).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, ostre, przezroczyste kryształy o wyraźnym połysku. Szczególnie poszukiwane są okazy z widocznymi, pojedynczymi kryształami lub estetycznymi grupami (rozetami) na matrycy skalnej. Wielkość kryształów również ma znaczenie, chociaż nawet niewielkie, ale dobrze uformowane okazy są wartościowe ze względu na rzadkość minerału. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej znane okazy pochodzą z miejsca typowego w Lang, w Kalifornii, USA. Okazy z innych lokalizacji, jak Kazachstan czy Wielka Brytania, są również cenione, ale rzadziej spotykane na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na niską twardość i doskonałą łupliwość, minerał jest niezwykle podatny na uszkodzenia mechaniczne. Kontakt z wodą jest niewskazany, ponieważ może ona uszkodzić powierzchnię kryształów lub je rozpuścić. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki, dlatego trzeba chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie wilgoci. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchych warunkach, w zamykanych pudełkach klaserowych, z dala od innych minerałów, które mogłyby je porysować. Ze względu na kruchość, każdy okaz powinien być odpowiednio zabezpieczony, najlepiej w osobnym pojemniku.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej