Vandenbrandeite
Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup>U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>(OH)<sub>4</sub>
Vandenbrandeit to rzadki wodorotlenek uranylu i miedzi, tworzący ciemnozielone do czarnych, tabliczkowe kryształy i naloty, ceniony przez kolekcjonerów minerałów promieniotwórczych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Green
- Gęstość
- 5.03
- Łupliwość
- Perfect on {001}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent to Opaque
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi vandenbrandeitu są jego charakterystyczna ciemnozielona do czarnej barwa, tabliczkowa forma kryształów oraz bardzo silna radioaktywność. Często tworzy promieniste agregaty. Jego wysoka gęstość również jest pomocna w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Vandenbrandeit bywa mylony z innymi wtórnymi minerałami uranu o zielonej barwie. Od cuprosklodowskitu odróżnia go znacznie ciemniejszy kolor i tabliczkowa, a nie igiełkowa forma kryształów. Od malachitu, z którym może współwystępować, odróżnia go brak reakcji z kwasem solnym oraz silna radioaktywność. W odróżnieniu od torbernitu, jego kryształy nie są kwadratowe i mają inny odcień zieleni. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj cienkie, tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną łupliwości {001}. Często układają się w wachlarzowate lub promieniste agregaty i rozety. Występuje także w formie gęstych nalotów, skorup i mas ziarnistych, które pokrywają skałę macierzystą.
Środowisko występowania
## Geneza Vandenbrandeit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania hydrotermalnych złóż uranowo-miedziowych. Tworzy się w wyniku przeobrażeń pierwotnych minerałów uranu, takich jak uraninit, pod wpływem wód bogatych w rozpuszczoną miedź. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu i miedzi. Typowe minerały towarzyszące to cuprosklodowskit, kasolit, uranofan, curyt, a także malachit i heterogenit. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane na świecie stanowiska vandenbrandeitu znajdują się w Miedzonośnym Półksiężycu Katangi w Demokratycznej Republice Konga. Oprócz lokalizacji typowej w Kalongwe, piękne okazy pochodzą z kopalń Musonoi i Shinkolobwe. Występowanie tego minerału odnotowano również w kilku miejscach we Francji (np. złoże La Crouzille) i Niemczech (Saksonia).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy vandenbrandeitu charakteryzują się dobrze wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi kryształami, tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Duże znaczenie ma intensywność i głębia ciemnozielonej barwy. Wartość okazu podnosi również jego umiejscowienie na kontrastującej skale macierzystej oraz asocjacja z innymi rzadkimi minerałami uranowymi. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych okazów uznawane są historyczne znaleziska z kopalń w regionie Katanga w Demokratycznej Republice Konga. Okazy z tych lokalizacji stanowią wzorzec dla tego minerału i są najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerał jest bardzo wrażliwy i wymaga ostrożnego obchodzenia się. Czyszczenie należy ograniczyć do absolutnego minimum. Do usuwania kurzu można użyć miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy bezwzględnie unikać mycia wodą, a także czyszczenia w myjkach ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Jako minerał uranu, vandenbrandeit jest silnie radioaktywny. Należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą przez dłuższy czas. Po każdym kontakcie z okazem należy dokładnie umyć ręce. Minerał jest stosunkowo miękki i ma doskonałą łupliwość, co czyni go podatnym na uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i kontaktem z chemikaliami, zwłaszcza kwasami. ## Przechowywanie Okazy vandenbrandeitu muszą być przechowywane z zachowaniem zasad ochrony radiologicznej. Należy je trzymać w osobnych, szczelnych i wyraźnie oznakowanych pojemnikach, z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie. Zaleca się przechowywanie w miejscu dobrze wentylowanym, z dala od stałego miejsca przebywania ludzi. Poważni kolekcjonerzy często używają pojemników wyłożonych ołowiem w celu zablokowania emisji promieniowania.